Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 89

Devanagari script

तदाम्रमण्डले दिव्यं क्षेत्रमेतद्यवाधिकम् । चैत्र शुक्लचतुर्दश्यामग्निसाधनतत्परः

Transliteration

tadāmramaṇḍale divyaṃ kṣetrametadyavādhikam | caitra śuklacaturdaśyāmagnisādhanatatparaḥ

Translation

Pada saat itu, di dalam lingkungan kebun mangga itu, kṣetra ilahi ini menjadi lebih unggul lagi. Pada hari keempat belas paruh terang (śukla) bulan Caitra, dengan tekun menumpukan diri pada disiplin api (agni-sādhana)…

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (neuter, nominative/accusative singular); विशेषणरूपेण

• आम्रमण्डले: in the mango-grove/region
• आम्रमण्डले: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: आम्र (प्रातिपदिक) + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (आम्रस्य मण्डलम्)

• दिव्यम्: divine
• दिव्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• क्षेत्रम्: sacred place; field
• क्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (nominative singular)

• एतत्: this
• एतत्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणरूपेण

• यवाधिकम्: exceeding by a barley-corn; slightly more
• यवाधिकम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यव (प्रातिपदिक) + अधिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (यवेन अधिकम् = by a barley-corn more)

• चैत्र: in (the month of) Caitra
• चैत्र: Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चैत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular) [मासवाचकः]; 'चैत्रे' इत्यर्थे छान्दसम्/प्रयोगभेदः

• शुक्लचतुर्दश्याम्: on the bright fortnight’s fourteenth (tithi)
• शुक्लचतुर्दश्याम्: Adhikaraṇa (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्ल (प्रातिपदिक) + चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (locative singular); कर्मधारयः (शुक्ला चतुर्दशी)

• अग्निसाधनतत्परः: intent on the fire-rite/practice
• अग्निसाधनतत्परः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक) + तत्पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (अग्निसाधने तत्परः)

Speaker

Narrator (contextual; speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Āmra-maṇḍala within Vastrāpatha

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A circular mango-grove precinct with a central altar; on Caitra bright 14th, a sādhaka prepares fire-rite, offerings arranged, the grove glowing with sanctity.

Characters & Entities

• Caitra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred time (tithi and month) amplifies sacred place; disciplined worship/austerity performed on an auspicious day intensifies spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The divine kṣetra in the āmra-maṇḍala (mango-grove tract) of Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performance of agni-sādhana (a fire-related discipline/rite) on Caitra bright fortnight caturdaśī (14th tithi).