Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Vastrapatha Kshetra Mahatmya›Adhyaya 14›Shloka 73
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 73

Devanagari script

देवलोके भूमिलोको गतः सर्वोऽपि केशव । यावन्नो विकृतिं याति पूर्ववैरमनुस्मरन् । भ्रष्टराज्यो बलिस्तावत्पातालमधितिष्ठतु

Transliteration

devaloke bhūmiloko gataḥ sarvo'pi keśava | yāvanno vikṛtiṃ yāti pūrvavairamanusmaran | bhraṣṭarājyo balistāvatpātālamadhitiṣṭhatu

Translation

“Wahai Keśava, dunia bumi seakan-akan telah berpindah ke wilayah para dewa. Selagi dia—mengingati permusuhan lama—belum jatuh ke dalam kebengkokan hati terhadap kami, biarlah Bali yang telah gugur kerajaannya bersemayam di Pātāla.”

Word by Word
देवलोकेin the world of the gods
देवलोके:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव + लोक (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां लोकः)
भूमिलोकःthe earthly world
भूमिलोकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि + लोक (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूमेः लोकः)
गतःhas gone
गतः:
Kriya (Predicate as participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि (has gone)
सर्वःentire
सर्वः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
केशवO Keśava
केशव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
यावत्as long as / until
यावत्:
Sambandha (Temporal connector)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय; काल-परिमाणवाचक (as long as/until)
नःof us / our
नः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
विकृतिम्distortion / ruin
विकृतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes / comes to
याति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पूर्ववैरम्former enmity
पूर्ववैरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्व + वैर (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (पूर्वं वैरम्)
अनुस्मरन्remembering
अनुस्मरन्:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअनु + स्मृ (धातु) → स्मरन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपसर्ग: अनु
भ्रष्टराज्यःdeprived of kingdom
भ्रष्टराज्यः:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभ्रष्ट + राज्य (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (राज्याद् भ्रष्टः)
बलिःBali
बलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तावत्for that long
तावत्:
Sambandha (Temporal/extent marker)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-वाचक (so long/that long)
पातालम्Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अधितिष्ठतुlet him dwell/occupy
अधितिष्ठतु:
Kriya (Injunctive/आज्ञार्थ क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + स्था (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्ग: अधि
Speaker

Indra (continuing address to Viṣṇu/Keśava)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra (Prabhāsa ambit)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra proposes a measured outcome: earth aligned back to devas, Bali confined to Pātāla, preventing renewed hostility; Viṣṇu listens as cosmic realms are implied.

Characters & Entities
K
Keśava (Viṣṇu)
B
Bali
P
Pātāla
D
Devaloka
B
Bhūmiloka

FAQs

Stability of the worlds is preserved by restraining destructive rivalry and restoring rightful governance.

The surrounding chapter belongs to Vastrāpathakṣetra Māhātmya; this verse itself is part of the Bali-related discourse.

None; it is a political-cosmic request concerning Bali’s placement in Pātāla.

←Previous Verse
Next Verse→