Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 70

Devanagari script

वस्त्रापथे सोमनाथं यः पश्यति स पश्यति । इन्द्रोपेन्द्रौ समालिंग्याथासीनौ तौ वरासने

Transliteration

vastrāpathe somanāthaṃ yaḥ paśyati sa paśyati | indropendrau samāliṃgyāthāsīnau tau varāsane

Translation

Sesiapa yang memandang Somanātha di Vastrāpatha, sesungguhnya dia memandang Hakikat Tertinggi. Di sana terlihat Indra dan Upendra saling berpelukan, bersemayam di atas singgahsana yang mulia.

Word by Word

• वस्त्रापथे: in Vastrāpatha
• वस्त्रापथे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वस्त्रापथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (वस्त्राणां पथः)

• सोमनाथम्: Somanātha
• सोमनाथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सोम + नाथ (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सोमस्य नाथः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• पश्यति: sees (truly sees)
• पश्यति: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• इन्द्रोपेन्द्रौ: Indra and Upendra (Vishnu)
• इन्द्रोपेन्द्रौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + उपेन्द्र (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समासः

• समालिङ्ग्य: having embraced
• समालिङ्ग्य: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम् + आलिङ्ग् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive), अव्ययभावः; धातु: आलिङ्ग् (to embrace) उपसर्ग: सम्

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/सम्बन्धसूचक (then/thereupon)

• आसीनौ: seated
• आसीनौ: Karta (Subject complement/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आस् (धातु) → आसीन (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

• तौ: those two
• तौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; सर्वनाम

• वरासने: on an excellent seat
• वरासने: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर + आसन (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (वरं आसनम्)

Speaker

Narrative voice within the Vastrāpathakṣetra Māhātmya (visionary praise of Somanātha’s darśana)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Somanātha (at Vastrāpatha)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: Inside a grand shrine at Vastrāpatha, the Somanātha liṅga radiates; in a visionary overlay, Indra and Upendra sit on an exquisite throne, arms around each other in embrace, signifying divine concord witnessed by the devotee.

Characters & Entities

• Vastrāpatha
• Somanātha (Śiva)
• Indra
• Upendra (Viṣṇu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True seeing is defined as sacred darśana—encountering the divine presence that unites gods and grants higher vision.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Somanātha at Vastrāpatha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (pilgrimage-vision) of Somanātha is highlighted; no further ritual is specified.