Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

आजन्मजन्मांन्तरसंचितानि दग्ध्वा स पापानि नरो नरेन्द्र । तेजोमयं सर्वगतं पुराणं भवोद्भवं पश्यति मुच्यते सः

Transliteration

ājanmajanmāṃntarasaṃcitāni dagdhvā sa pāpāni naro narendra | tejomayaṃ sarvagataṃ purāṇaṃ bhavodbhavaṃ paśyati mucyate saḥ

Translation

Wahai raja manusia, setelah membakar habis dosa yang terkumpul dari kelahiran demi kelahiran, orang itu menatap Yang Purba—bercahaya, meliputi segala, sumber kewujudan—lalu dia pun terbebas.

Word by Word

• आ-जन्म-जन्म-अन्तर-संचितानि: accumulated from birth through many births
• आ-जन्म-जन्म-अन्तर-संचितानि: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: आ (अव्यय/उपसर्ग) + जन्मन् (प्रातिपदिक) + जन्म-अन्तर (प्रातिपदिक; तत्पुरुष) + संचित (कृदन्त; √चि धातु, सम्-उपसर्ग)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘संचित’; समासः बहुपद-तत्पुरुषः; ‘पापानि’ इति विशेषण; ‘from birth through other births accumulated’

• दग्ध्वा: having burnt away
• दग्ध्वा: Kriya (Gerund/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययभावे); ‘having burnt’

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पापानि: sins
• पापानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• नरेन्द्र: O king
• नरेन्द्र: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नरेन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• तेजो-मयम्: made of radiance
• तेजो-मयम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक) + मयट् (तद्धित प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुष/उपपद (तेजसा मयम् = full of radiance); ‘पुराणम्’ इति विशेषण

• सर्व-गतम्: all-pervading
• सर्व-गतम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + गत (कृदन्त; √गम् धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (सर्वत्र गतः)

• पुराणम्: ancient, primeval
• पुराणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘(ब्रह्म)पुराणम्’—ancient/primeval; विशेषण

• भव-उद्भवम्: arisen from existence (or: source of becoming)
• भव-उद्भवम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: भव (प्रातिपदिक) + उद्भव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (भवात् उद्भवः)

• पश्यति: sees
• पश्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश्/√दृश् (धातु; ‘to see’)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• मुच्यते: is liberated
• मुच्यते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मुच् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; पुनरुक्त-प्रयोगः

Speaker

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Narendra (king)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim, purified, stands before a vast column of light that fills sky and sea; the light is the ‘Ancient One’ pervading all directions; ashes of past sins swirl away like burnt leaves; a king (nareśa) listens in reverence.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha and devotion are portrayed as purifying forces that burn deep karmic residue and culminate in liberating vision of the Supreme.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement appears within the Vastrāpatha-kṣetra-māhātmya of Prabhāsa Khaṇḍa, attributing profound purificatory power to this pilgrimage context.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse is primarily a phalaśruti: through tīrtha-related dharma and devotion, accumulated sins are burned and liberation is attained.