Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यमेश्वरमनुत्तमम् । तस्यैव नैरृते भागे नातिदूरे व्यवस्थितम्

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi yameśvaramanuttamam | tasyaiva nairṛte bhāge nātidūre vyavasthitam

Īśvara bersabda: “Kemudian, wahai Mahādevī, hendaklah engkau pergi kepada Yameśvara yang tiada bandingan; baginda berada tidak jauh, di bahagian barat daya tempat itu juga.”

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
ततःthen; thereafter
ततः:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
महादेविO Mahādevī
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
यमेश्वरम्Yameśvara (Lord of Yama)
यमेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
अनुत्तमम्unsurpassed; excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
तस्यof it/of that (place)
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
नैरृतेin the south-western
नैरृते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनैरृत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); दिशावाचक-विशेषण (directional qualifier)
भागेpart; region
भागे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negative particle)
अतिदूरेtoo far away
अतिदूरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअतिदूर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular); क्रियाविशेषणार्थे (used adverbially)
व्यवस्थितम्situated; established
व्यवस्थितम्:
Visheshana (Predicate qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Yameśvara

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Devī, pointing toward the south-west; a pilgrim map-like vista of Prabhāsa with multiple shrines; Yameśvara’s small temple appears in the nairṛta direction.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
Y
Yameśvara
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

Sacred geography is taught as a dharmic path: moving from shrine to shrine is itself a guided pilgrimage discipline.

Yameśvara in Prabhāsakṣetra, indicated as being in the south-western sector nearby.

The prescription is to go/visit (gacchet) Yameśvara as part of the tīrtha-yātrā sequence.