Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

निराभिमानिनो ये च निर्दभा निष्परिग्रहाः । शंभोः प्रियास्ते विज्ञेया ह्यन्ये शिववबहिष्कृताः

Transliteration

nirābhimānino ye ca nirdabhā niṣparigrahāḥ | śaṃbhoḥ priyāste vijñeyā hyanye śivavabahiṣkṛtāḥ

Translation

Mereka yang bebas daripada kesombongan, bebas daripada tipu daya, dan tidak terikat pada pemilikan—ketahuilah, merekalah yang dikasihi Śambhu. Yang lain pula tersingkir daripada anugerah Śiva.

Word by Word

• निराभिमानिनः: free from pride
• निराभिमानिनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्-आभिमानिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); सम्बन्धसूचक-सर्वनाम

• च: and
• च: Sambandha/Connector
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)

• निर्दभाः: without deceit/guileless
• निर्दभाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्दभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• निष्परिग्रहाः: without possessions; non-possessive
• निष्परिग्रहाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निस्-परिग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• शंभोः: of Śambhu (Śiva)
• शंभोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शंभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-एकवचनम् (Masculine, Genitive, Singular)

• प्रियाः: dear
• प्रियाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विशेषणम्

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)

• विज्ञेयाः: are to be known/recognized
• विज्ञेयाः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वि-ज्ञा (धातु) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक, भाव्य/gerundive)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); विधिलिङ्गार्थक-भाव्यः (to be known)

• हि: indeed
• हि: Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (emphatic/causal particle)

• अन्ये: others
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural)

• शिववत्: like Śiva
• शिववत्: Qualifier (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शिव + वत् (तद्धित-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत्-प्रयोगः; उपमानार्थक-तद्धितान्तः (like Śiva)

• बहिष्कृताः: excluded/kept out
• बहिष्कृताः: Predicate (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: बहिस्-√कृ (धातु) → बहिष्कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-बहुवचनम् (Masculine, Nominative, Plural); क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि (past passive participle)

Speaker

Nandin (to the Devas/Suras)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (Kedāranātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brahman/muni addressed as interlocutor (frame continues in later verses)

Visual Art Cues

Scene: A serene Himalayan shrine setting: ascetics with simple garments and calm faces stand before a Śiva-liṅga; one figure turns away in pride, symbolizing exclusion from grace.

Characters & Entities

• Śiva (Śambhu)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva is pleased by inner virtues—humility, honesty, and non-attachment—more than outward status; ego and deceit estrange one from divine grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within Kedārakhaṇḍa’s Kedāra-māhātmya setting, applying to pilgrims and worshippers at Kedāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; it prescribes ethical disciplines (yama-like virtues) as the foundation for Śiva devotion.