Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 36

बोधिता तेन चंडी सा पुष्कसेन तदा भृशम् । जागरादि च संप्राप्तः पुष्कसोऽपि चतुर्दशीम्

bodhitā tena caṃḍī sā puṣkasena tadā bhṛśam | jāgarādi ca saṃprāptaḥ puṣkaso'pi caturdaśīm

Kemudian Caṇḍī dibangunkan dengan kuat olehnya—oleh Puṣkasena. Dan Puṣkasa juga menunaikan berjaga malam serta amalan-amalan yang berkaitan pada hari bulan keempat belas.

बोधिताwas awakened/informed
बोधिता:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formकृदन्त-क्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगः
तेनby him
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
चण्डीCaṇḍī (the goddess)
चण्डी:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootचण्डी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
साshe
सा:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पुष्कसेनby Puṣkasena
पुष्कसेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपुष्कसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
भृशम्greatly, intensely
भृशम्:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: intensity)
जागरादिvigil and the like (rites)
जागरादि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजागर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (जागरः आदिः यस्य/जागरादि-समूहः)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
संप्राप्तःattained/arrived
संप्राप्तः:
Kartṛ (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु) + सम्- (उपसर्ग)
Formकृदन्त-क्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि
पुष्कसःPuṣkasa (person)
पुष्कसः:
Kartṛ (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुष्कस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक-अव्यय (particle: also/even)
चतुर्दशीम्the fourteenth lunar day
चतुर्दशीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तिथिवाचक

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced, Māheśvara-khaṇḍa narrative frame)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Scene: Puṣkasena rouses Caṇḍī into devotional alertness; both prepare for the caturdaśī vigil—lamps lit, offerings arranged, the night poised for worship.

C
Caṇḍī
P
Puṣkasena
P
Puṣkasa

FAQs

Śivarātri is approached through wakeful vigilance and disciplined observances, which awaken devotion and divine attention.

The verse sits within Kedāra Khaṇḍa, tied to the sanctity of Kedāra and Śiva’s sacred geography.

Jāgara (night vigil) and allied Śivarātri observances on caturdaśī (the 14th lunar day).