Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 38

शासनं शिरसा धृत्वा देवदेवस्य शूलिनः । कालिकाऽलिहितो वीरः सर्वभूतैः समावृतः । वीरभद्रो महातेजा ययौ दक्षमखं प्रति

śāsanaṃ śirasā dhṛtvā devadevasya śūlinaḥ | kālikā'lihito vīraḥ sarvabhūtaiḥ samāvṛtaḥ | vīrabhadro mahātejā yayau dakṣamakhaṃ prati

Dengan menjunjung di atas kepala titah Dewa segala dewa, Śiva pemegang trisula, sang wira—ditandai oleh Kālī dan dikelilingi oleh bala bhūta—Vīrabhadra yang bercahaya agung pun berangkat menuju upacara korban (yajña) Dakṣa.

शासनम्command; order
शासनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशासन (प्रातिपदिक) < शास् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शिरसाwith (his) head
शिरसा:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण—‘with the head’
धृत्वाhaving borne; having placed
धृत्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having borne/placed (on)’
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेवदेव (प्रातिपदिक) = देव + देव
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः—देवानां देवः (कर्मधारय/षष्ठ्यर्थे)
शूलिनःof the trident-bearer
शूलिनः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक) < शूल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘one who has a trident’
कालिकाby Kālīkā
कालिका:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootकालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/सहकारक (by/with Kālīkā)
अलिहितःembraced/caressed (by Kālīkā)
अलिहितः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअलिहित (कृदन्त-प्रातिपदिक) < आ+लिह् (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण—‘embraced/licked/caressed’ (contextual)
वीरःthe hero
वीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सर्वभूतैःby all beings
सर्वभूतैः:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootसर्वभूत (प्रातिपदिक) = सर्व + भूत
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सर्वाणि भूतानि (कर्मधारय)
समावृतःsurrounded
समावृतः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमावृत (कृदन्त-प्रातिपदिक) < सम्+आ+वृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
वीरभद्रःVīrabhadra
वीरभद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीरभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक) = महा + तेजस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—महत् तेजः यस्य (कर्मधारय/बहुव्रीह्यर्थे विशेषण)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दक्षमखम्Dakṣa’s sacrifice
दक्षमखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदक्षमख (प्रातिपदिक) = दक्ष + मख
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—दक्षस्य मखः (षष्ठी-तत्पुरुष)
प्रतिtowards
प्रति:
Adhikarana (Directional/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय, दिशार्थे (towards)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual attribution within Māheśvarakhaṇḍa)

Tirtha: Kedāra (frame) / Dakṣa-yajña kṣetra (destination)

Type: kshetra

Listener: Sage-audience

Scene: Vīrabhadra bows his head as if bearing Rudra’s command like a crown; Kālī touches/marks him (tilaka/anointment), and an immense tide of bhūtas surges behind as he marches toward the blazing yajña pavilion in the distance.

V
Vīrabhadra
Ś
Śiva (Śūlin, Devadeva)
K
Kālī
B
Bhūtas
D
Dakṣa
M
Makha/Yajña

FAQs

True strength is sanctified by obedience to divine dharma; even fierce power is portrayed as disciplined service.

The Kedārakhaṇḍa context links the narrative to the Kedāra-Himalayan sacred sphere; this verse narrates movement toward Dakṣa’s yajña rather than praising a particular tīrtha.

None; it emphasizes acceptance of Śiva’s command (ājñā) as a dharmic principle.