Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

Devanagari script

पार्वतीस्त्रीस्वरूपेण अजेयो भुवनत्रये । तां दृष्ट्वा हि स्त्रियं सर्वे ऋषयोऽपि विचक्षणाः

Transliteration

pārvatīstrīsvarūpeṇa ajeyo bhuvanatraye | tāṃ dṛṣṭvā hi striyaṃ sarve ṛṣayo'pi vicakṣaṇāḥ

Translation

Dalam rupa seorang wanita—Pārvatī—baginda tidak terkalahkan di tiga alam. Melihat wanita itu, bahkan para resi yang bijaksana pun tersentuh dan tergetar hati.

Word by Word

• पार्वती: Pārvatī
• पार्वती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• स्त्री-स्वरूपेण: in a female form
• स्त्री-स्वरूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; स्त्रियाः स्वरूपम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः; करण/प्रकारवाचक (in the form of a woman)

• अजेयः: unconquerable
• अजेयः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अजेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (of ‘पार्वती’)

• भुवनत्रये: in the three worlds
• भुवनत्रये: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; त्रयाणि भुवनानि इति द्विगु-समासः; अधिकरण (in the three worlds)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Gerundial modifier)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• हि: indeed
• हि: Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• स्त्रियम्: a woman
• स्त्रियम्: Karma (Object complement)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘ताम्’ इत्यस्य विशेषणार्थे (as appositive)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (of ‘ऋषयः’)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• अपि: also/even
• अपि: Avyaya (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; ‘also/even’)

• विचक्षणाः: discerning/wise
• विचक्षणाः: Karta (Predicate/qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विचक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (of ‘ऋषयः’)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pārvatī appears in exquisite feminine form, radiant and composed; around her, sages—though discerning—show subtle signs of mental disturbance (averted gaze, clasped hands, startled expressions).

Characters & Entities

• Pārvatī
• Ṛṣis
• ThreeWorlds

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śakti (divine power) is portrayed as unsurpassed; even the wise must remain humble before the mystery of the Divine.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse appears within Kedārakhaṇḍa, contributing to the sacred narrative atmosphere of Kedāra-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.