Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 2

तान्दृष्ट्वा सहसोत्थाय हिमाद्रिः प्रतिमानसः । पूजयामास तान्सर्वानुवाच नतकंधरः

tāndṛṣṭvā sahasotthāya himādriḥ pratimānasaḥ | pūjayāmāsa tānsarvānuvāca natakaṃdharaḥ

Melihat mereka, Himādri (Himālaya) segera bangkit dengan penuh hormat. Menundukkan kepala, baginda memuja mereka semua lalu berkata kepada mereka.

तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकाल (having done)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootउत्-स्था (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), उपसर्ग ‘उत्’
हिमाद्रिःHimādri (the snowy mountain)
हिमाद्रिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहिमाद्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समास: हिम + अद्रि (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः ‘हिमयुक्तः अद्रिः’)
प्रतिमानसःof noble mind / well-disposed
प्रतिमानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रतिमानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier of हिमाद्रिः)
पूजयामासhonoured/worshipped
पूजयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic perfect/परस्मैपद-प्रयोग), प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘पूजय्’ (णिच् causative stem) + आमास
तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of तान्)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नतकन्धरःwith bowed neck (humbly)
नतकन्धरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनत (प्रातिपदिक) + कन्धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘नतः कन्धरः यस्य सः’ (one whose neck is bowed)

Lomaśa (narrator)

Tirtha: Himālaya-kṣetra (Kedāra context)

Type: kshetra

Scene: The Himalaya, envisioned as a regal mountain-king, rises in reverence, bows, and performs pūjā to the arriving sages, acknowledging their spiritual supremacy.

H
Himādri (Himālaya)
Ṛṣayaḥ (sages)

FAQs

Honoring sages and guests is dharma; reverence shown to the holy elevates the host.

The Himālaya region is portrayed as sanctified, personified as Himādri who venerates ṛṣis.

Pūjā (honoring/worshipping) of venerable guests (ṛṣis) is exemplified.