Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 3
Devanagari script
तथा चक्रुः सुराः सर्वे हित्वा चैवामरावतीम् । बर्हिणो रुपमास्थाय गतः सद्यः पुरंदरः
Transliteration
tathā cakruḥ surāḥ sarve hitvā caivāmarāvatīm | barhiṇo rupamāsthāya gataḥ sadyaḥ puraṃdaraḥ
Translation
Maka semua dewa pun berbuat demikian, meninggalkan Amarāvatī. Dan Purandara (Indra), mengambil rupa burung merak, berangkat serta-merta.
Word by Word
तथाthus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb of manner)
चक्रुःdid
चक्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd), बहुवचन, परस्मैपद
सुराःthe gods
सुराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
हित्वाhaving left
हित्वा:
Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): ‘having abandoned’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
अमरावतीम्Amarāvatī
अमरावतीम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootअमरावती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
बर्हिणःof a peacock
बर्हिणः:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबर्हिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
रूपम्form
रूपम्:
Karman (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आस्थायhaving assumed
आस्थाय:
Purvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-स्था (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यपन्त-अव्ययकृदन्त (Gerund): ‘having assumed/taken’
गतःwent
गतः:
Kriya (क्रिया/गतिवाचक)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past participle, active sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
पुरंदरःPurandara (Indra)
पुरंदरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरंदर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्द्रस्य नाम
Speaker
Lomaśa (narration continues)
Visual Art Cues
Scene: A dramatic moment: devas leaving the jeweled city; Indra transforms into a peacock—iridescent, alert—taking flight or moving swiftly toward the horizon.
Characters & Entities
I
Indra (Purandara)A
AmarāvatīD
DevasP
Peacock (barhin)FAQs
In times of danger, even the powerful adopt humility and concealment; protection of dharma may require prudence.
No tīrtha is praised directly; the verse describes leaving Amarāvatī within the Kedārakhaṇḍa storyline.
None; it is narrative description.