Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55

Devanagari script

छत्रेण ध्रियमाणेन चामरेण विराजितः । तदा सर्वैः समेतो हि लोकपालैः प्रतापितः

Transliteration

chatreṇa dhriyamāṇena cāmareṇa virājitaḥ | tadā sarvaiḥ sameto hi lokapālaiḥ pratāpitaḥ

Translation

Dihiasi payung kebesaran yang dijunjung serta berseri dengan chāmara, baginda ketika itu diiringi oleh semua Lokapāla, tampak megah dan berwibawa.

Word by Word

• छत्रेण: with an umbrella
• छत्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Neuter, Instrumental, Singular)

• ध्रियमाणेन: being held
• ध्रियमाणेन: Karana (Instrument-qualifier/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धृ (धातु) + यमाण (शानच्-प्रत्यय)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्तः (शानच्/यमाण), नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम्; छत्रस्य विशेषणम्: “being held”

• चामरेण: with a yak-tail fan
• चामरेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चामर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-एकवचनम् (Neuter, Instrumental, Singular)

• विराजितः: adorned
• विराजितः: Karta (Subject-state/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि + राज् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; “adorned/illuminated” (predicate adjective)

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (then)

• सर्वैः: by/with all
• सर्वैः: Saha (Association/सह)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)

• समेतः: accompanied
• समेतः: Karta (Subject-state/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + इ (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; “accompanied/assembled (with)”

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपातः (indeed)

• लोकपालैः: with the guardians of the worlds
• लोकपालैः: Saha (Association/सह)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक) + पाल (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष-समासः (लोकस्य पालाः); पुंलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (Masculine, Instrumental, Plural)

• प्रतापितः: made resplendent
• प्रतापितः: Karta (Subject-state/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + तप् (धातु) + इत (णिच्-प्रत्यय + क्त)
• Form: णिजन्त-धातोः भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), पुंलिङ्गे प्रथमा-एकवचनम्; “made splendid/empowered” (predicate)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: Indra is honored with parasol and fly-whisk, surrounded by the Lokapālas in a radiant, martial procession—splendor poised against looming danger.

Characters & Entities

• Lokapālas
• Indra (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly sovereignty and honor are depicted as external splendor; the narrative soon redirects such power toward devotion and refuge in Śiva.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular tīrtha is directly praised in this verse; it supports the Kedārakhaṇḍa storyline.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.