Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 196

इंद्र उवाच । केनोपायेन साध्योऽयं वृत्रो दैत्यवरो महान् । त्चछीघ्रं कथ्यतां शंभो येन मे विजयो भवेत्

iṃdra uvāca | kenopāyena sādhyo'yaṃ vṛtro daityavaro mahān | tcachīghraṃ kathyatāṃ śaṃbho yena me vijayo bhavet

Indra berkata: “Dengan jalan apakah Vṛtra yang agung itu—yang terunggul antara kaum Daitya—dapat ditewaskan? Katakanlah segera, wahai Śambhu, agar kemenangan menjadi milikku.”

इन्द्रIndra
इन्द्र:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
केनby what
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; प्रश्नार्थ
उपायेनby means/method
उपायेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
साध्यःto be accomplished/overcome
साध्यः:
Predicate/Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘वृत्रः’ विशेषण
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
वृत्रःVṛtra
वृत्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
दैत्यवरःthe best of the daityas
दैत्यवरः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य + वर (प्रातिपदिक); दैत्यवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘दैत्येषु वरः’ (best among demons)
महान्great
महान्:
Qualifier (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण
तत्that (matter)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘तत्’ = ‘तद् विषयम्/तद् उपायम्’ इत्यर्थे
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसकलिङ्ग-एकवचन-प्रयोगः (adverb)
कथ्यताम्let it be told
कथ्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आज्ञार्थ—‘let it be told’
शम्भोO Śambhu
शम्भो:
Address (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; साधनार्थ—‘by which’
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप
विजयःvictory
विजयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भवेत्may be/might occur
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Indra

Tirtha: Kedāra (instruction-giving kshetra)

Type: kshetra

Listener: Śambhu (Śiva)

Scene: Indra, anxious yet reverent, asks Śambhu for the swift means to defeat Vṛtra; the scene centers on supplication and the expectancy of divine instruction.

I
Indra
V
Vṛtra
Ś
Śambhu (Śiva)
D
Daityas

FAQs

In crisis, even the mighty should seek divine counsel and right means rather than relying on pride.

The Kedāra setting (Kedārakhaṇḍa) frames the dialogue, though the verse itself is a direct question.

None directly; it is a request for the correct upāya (method), which is answered in subsequent verses.