Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 91

इत्युक्त्वा तानथो पत्नीं समाहूय सुवर्चसम् । प्रोवाच स महातेजाः श्रृणु देवी शुचिस्मिते

ityuktvā tānatho patnīṃ samāhūya suvarcasam | provāca sa mahātejāḥ śrṛṇu devī śucismite

Setelah berkata demikian kepada mereka, dia memanggil isterinya yang bercahaya. Yang bersinar agung itu berkata: “Dengarlah, wahai Dewi, wahai yang senyumannya suci.”

इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-निपात (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः
तान्them
तान्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
अथोthen/and then
अथो:
Sambandha (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, क्रमवाचक निपात; ओ इति सन्ध्यन्त-रूपम् (अथ + उ/ओ)
पत्नीम्wife
पत्नीम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
समाहूयhaving called/summoned
समाहूय:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootसम्-आ-ह्वे (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातुः ह्वे (to call) उपसर्गौ सम्-आ-
सुवर्चसम्radiant/beautiful
सुवर्चसम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/पूर्वपद) + वर्चस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषणम् (पत्नीम्) कर्मधारयः: सुवर्चाः (good-lustrous)
प्रोवाचsaid/spoke
प्रोवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्गः प्र-
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
महातेजाःof great splendor
महातेजाः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + तेजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः: महत् तेजो यस्य सः
शृणुlisten
शृणु:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
देविO goddess/lady
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
शुचिस्मितेO one with a pure smile
शुचिस्मिते:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः: शुचि स्मितं यस्याः

Viprarṣi (addressing his wife)

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha

Type: kshetra

Listener: Purāṇic audience (not explicit)

Scene: The great sage, after speaking to the devas, calls his radiant wife and begins to address her with gentle solemnity.

V
Viprarṣi
W
Wife of the sage
D
Devas

FAQs

Even in renunciation, one acts responsibly—communicating with compassion and upholding household dharma.

Kedāra Khaṇḍa provides the sacred geography, though this verse is primarily domestic-dialogue in context.

None; it sets up ethical instruction before a yogic act.