Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kedara Khanda›Adhyaya 13›Shloka 51
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 51

Devanagari script

रुद्राक्षा ये शिवेनोक्तास्ताच्छृणुध्वं द्विजोत्तमाः । आरम्भैकमुखं तावद्याबद्वक्त्राणि षोडश । एतेषां द्वौ च विज्ञेयौ श्रेष्ठौ तारयितुं द्विजाः

Transliteration

rudrākṣā ye śivenoktāstācchṛṇudhvaṃ dvijottamāḥ | ārambhaikamukhaṃ tāvadyābadvaktrāṇi ṣoḍaśa | eteṣāṃ dvau ca vijñeyau śreṣṭhau tārayituṃ dvijāḥ

Translation

Wahai dwija yang utama, dengarlah tentang rudrākṣa yang dinyatakan oleh Śiva: bermula dari yang bermuka satu hingga yang bermuka enam belas. Antara semuanya, dua daripadanya hendaklah diketahui sebagai yang paling unggul untuk memberi pembebasan, wahai para brāhmaṇa.

Word by Word
रुद्राक्षाःRudrākṣa beads
रुद्राक्षाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्राक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
येwhich
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
उक्ताःsaid/declared
उक्ताः:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विशेषणवत्
तान्those
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
शृणुध्वम्hear (you all)
शृणुध्वम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद
द्विजोत्तमाःO best of the twice-born
द्विजोत्तमाः:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (द्विजानाम् उत्तमाः)
आरम्भbeginning/starting
आरम्भ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootआरम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे अव्यक्त), प्रातिपदिक-रूप; समासाङ्ग (पूर्वपद)
एकमुखम्one-faced (one-mouthed)
एकमुखम्:
Visheshya (Predicate/विशेष्य)
TypeAdjective
Rootएक + मुख (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (एकं मुखं यस्य/यत्)
तावत्up to that extent
तावत्:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (प्रातिपदिक/अव्ययीभावार्थ)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-सूचक (so much/so long)
यावत्until/as far as
यावत्:
Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (प्रातिपदिक/अव्ययीभावार्थ)
Formअव्यय; यावत्-तावत् सम्बन्धे अवधिसूचक (as far as/until)
वक्त्राणिfaces
वक्त्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
षोडशsixteen
षोडश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootषोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत्/अविकारी; बहुवचनार्थे विशेषण
एतेषाम्of these
एतेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
द्वौtwo
द्वौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; संख्यावाचक
चand
च:
Avyaya (Connector/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
विज्ञेयौto be known
विज्ञेयौ:
Vidhaya (Obligatory predicate/विधेय)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + यत् (कृदन्त; विधेय)
Formविधिलिङ्गार्थक कृदन्त (gerundive/तव्यत्-समर्थ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘ज्ञातव्यौ’
श्रेष्ठौthe best
श्रेष्ठौ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; अतिशयार्थ (superlative sense)
तारयितुम्to deliver/save
तारयितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु) + णिच् (causative) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), हेत्वर्थ/उद्देश्य (purpose)
द्विजाःO twice-born (Brāhmaṇas)
द्विजाः:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे अपि प्रयोगः
Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), in narration to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ / brāhmaṇas

Visual Art Cues

Scene: A teaching scene: Śiva (as Mahādeva) instructs assembled brāhmaṇas about rudrākṣa beads, showing a sequence of beads labeled from one-faced to sixteen-faced, with two highlighted as supreme for deliverance.

Characters & Entities
Ś
Śiva
R
Rudrākṣa

FAQs

Śaiva tradition systematizes rudrākṣa types, and certain forms are especially praised for leading toward liberation.

The instruction is embedded in Kedārakhaṇḍa, aligning rudrākṣa-dhāraṇa with Kedāra pilgrimage culture, though no single micro-tīrtha is named in this verse.

Know and honor rudrākṣas by mukha-count (1–16), with special esteem for two regarded as foremost for deliverance.

←Previous Verse
Next Verse→