Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

छत्रचामरसंवीताः शोभिता विजयश्रिया । प्रणम्य विष्णुं ते सर्व इंद्राद्या जयकांक्षिणः

Transliteration

chatracāmarasaṃvītāḥ śobhitā vijayaśriyā | praṇamya viṣṇuṃ te sarva iṃdrādyā jayakāṃkṣiṇaḥ

Translation

Dikelilingi payung kebesaran dan kipas ekor yak, mereka berseri dengan kemuliaan kemenangan. Semuanya—Indra dan yang lain—menunduk sujud kepada Viṣṇu, mendambakan kejayaan.

Word by Word

• छत्रचामरसंवीताः: surrounded with umbrellas and fly-whisks
• छत्रचामरसंवीताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: छत्र + चामर + संवीत (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संवीत (√वे/वेञ् ‘to cover, surround’ + सम् उपसर्ग; क्त-प्रत्यय), विशेषण

• शोभिताः: adorned, splendid
• शोभिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शोभित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; √शुभ्/शोभ् ‘to shine, adorn’ क्त-प्रत्यय, विशेषण

• विजयश्रिया: by the glory of victory
• विजयश्रिया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: विजय + श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; ‘विजयस्य श्रीः’ इति षष्ठी-तत्पुरुष; करण/हेतु-भावे

• प्रणम्य: having bowed
• प्रणम्य: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + नम् (धातु)
• Form: अव्ययभावे कृदन्त; ल्यप् (त्वा) प्रत्ययान्त अव्यय; √नम् ‘to bow’ + प्र उपसर्ग; ‘having bowed’

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (ते इत्यस्य)

• इन्द्राद्याः: Indra and others
• इन्द्राद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘इन्द्रः आदिः येषाम्’ इति (आदि-प्रयोगः) समूहवाचकः

• जयकाङ्क्षिणः: desiring victory
• जयकाङ्क्षिणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जय + काङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘जयम् काङ्क्षन्ति’ इति उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-भावः; विशेषण

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrator (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A celestial assembly: Indra and other devas, adorned and attended by white parasols and yak-tail cāmara fans, stand in a luminous court and bow to Viṣṇu, seeking victory.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Indra
• Suras (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the gods seek divine refuge; success is shown as dependent on humility, prayer, and alignment with cosmic dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra is the overarching sacred setting; the verse emphasizes devotion and divine sanction rather than a specific spot-description.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied practice is praṇāma (reverential bowing) to the Lord; no formal vrata is specified.