Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 12

Devanagari script

स विज्ञास्यति वोऽभीष्टमिंद्रद्युम्नं महीपतिम् । इत्युक्त्वा पुरतस्तस्थावुलूकः स च भूपतिः

Transliteration

sa vijñāsyati vo'bhīṣṭamiṃdradyumnaṃ mahīpatim | ityuktvā puratastasthāvulūkaḥ sa ca bhūpatiḥ

Translation

“Dia akan menyelidiki untuk kamu apa yang kamu kehendaki—perihal Indradyumna, raja penguasa bumi.” Setelah berkata demikian, Ulūka berdiri di hadapan sebagai penuntun, dan sang raja pun bersiap mengikutinya.

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विज्ञास्यति: will find out / will learn
• विज्ञास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: वि-

• वः: your
• वः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यम-पुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन (enclitic)

• अभीष्टम्: the desired (thing)
• अभीष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• इन्द्रद्युम्नम्: Indradyumna
• इन्द्रद्युम्नम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (नाम)

• महीपतिम्: the king (lord of the earth)
• महीपतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महीयाः पतिः)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)

• उक्त्वा: having said
• उक्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (absolutive/gerund)

• पुरतः: in front
• पुरतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (in front)

• तस्थौ: stood
• तस्थौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• उलूकः: the owl
• उलूकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उलूक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)

• भूपतिः: the king
• भूपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भू + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूः पतिः)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, per Māheśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gandhamādana (destination context)

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Ulūka declares the vulture will discover the desired matter about King Indradyumna; Ulūka stands ahead as guide while the king prepares to follow, signaling departure.

Characters & Entities

• Ulūka
• Indradyumna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In dharmic quests, guidance and orderly leadership help seekers reach clarity and truth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised directly; the verse advances the search narrative connected to sacred geography introduced earlier.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.