Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

तथा गृहीते कुरुवीरमुख्ये वीरेण तेनाद्भुतविक्रमेण । आश्चर्यमासीद्दिवि देवतानां देवीभिराकाशतले निरीक्ष्य तम्

tathā gṛhīte kuruvīramukhye vīreṇa tenādbhutavikrameṇa | āścaryamāsīddivi devatānāṃ devībhirākāśatale nirīkṣya tam

Tatkala wira terunggul dalam kalangan Kuru itu ditangkap oleh pahlawan yang berkeperkasaan menakjubkan, para dewa di syurga pun diliputi kehairanan; para dewi juga memandangnya dari hamparan langit.

tathāthus
tathā:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (thus/so)
gṛhītewhen (he) was seized / upon being seized
gṛhīte:
Adhikarana (Sati-saptami/अधिकरण)
TypeAdjective
Root√grah (धातु) + kta (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त ‘गृहीत’; सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
kuruvīramukhyein/when the chief Kuru hero (Bhīma)
kuruvīramukhye:
Adhikarana (Sati-saptami/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkuru-vīra-mukhya (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (कुरूणां वीरः—मुख्यः / chief hero among the Kurus); पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; सति-सप्तमी-आश्रय
vīreṇaby the hero
vīreṇa:
Karana/Agent-instrument (करण)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (by the hero)
tenaby him
tena:
Karana/Agent-instrument (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; सर्वनाम (by him/that one)
adbhuta-vikrameṇawith wondrous prowess
adbhuta-vikrameṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootadbhuta (प्रातिपदिक) + vikrama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समासः (अद्भुतः विक्रमः); पुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण/विशेषण-सम्बन्ध
āścaryamwonder, astonishment
āścaryam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootāścarya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
āsītwas
āsīt:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
diviin heaven
divi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे (in heaven)
devatānāmof the deities
devatānām:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्धे (of the gods)
devībhiḥby the goddesses
devībhiḥ:
Karana/Agent-instrument (करण)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण/सहकारि (by the goddesses)
ākāśataleon the sky-surface
ākāśatale:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootākāśa-tala (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-तत्पुरुषः (आकाशस्य तलम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे (on the surface of the sky)
nirīkṣyahaving seen, after observing
nirīkṣya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootnir-√īkṣ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभावकृदन्त (absolutive/gerund); ‘निरीक्ष्य’ = having looked at
tamhim
tam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)

Scene: Below: Barbarīka holds the seized Bhīma; above: devas and devīs cluster in the sky, astonished, gazing down from luminous clouds.

K
Kuru hero (Bhīma implied)
B
Barbarīka
D
Devatās
D
Devīs

FAQs

Human events unfold under cosmic witness; extraordinary deeds invite divine attention and ultimately divine judgment aligned with dharma.

No specific tīrtha is named here.

None.