Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 69

मुहूतैर्दशभिर्याति तं मार्गमतिदुस्तरम् । तं कालं सुमहद्वेत्ति पुरुषो वर्षसंमितम्

muhūtairdaśabhiryāti taṃ mārgamatidustaram | taṃ kālaṃ sumahadvetti puruṣo varṣasaṃmitam

Dalam hanya sepuluh muhūrta dia dipaksa menempuh jalan yang amat sukar itu; namun insan yang berjasad merasakan tempoh itu terlalu panjang, seolah-olah diukur dengan tahun-tahun.

मुहूर्तैःby (in) muhūrtas
मुहूर्तैः:
Karana (Instrument/Measure/करण)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
दशभिःby ten
दशभिः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (प्रातिपदिक)
Form(संख्यावाचक) पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम्
यातिgoes/travels
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
मार्गम्path
मार्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अतिदुस्तरम्extremely hard to cross
अतिदुस्तरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + दुस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अव्ययीभावसमासः; विशेषणम् (मार्गम्)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
कालम्time/period
कालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सुमहत्very great
सुमहत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + महत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (कालम् इति विशेष्ये); अव्ययीभावसमासः; विशेषणम्
वेत्तिknows/considers
वेत्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पुरुषःa man/person
पुरुषः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
वर्षसंमितम्measured in years
वर्षसंमितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर्ष + संमित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (वर्षैः संमितम् = measured by years); विशेषणम् (कालम्)

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced for Māheśvara-khaṇḍa narrative style)

Scene: A narrow, dreadful road raced through in a short cosmic measure, yet the traveler’s face shows the agony of time stretching into years.

FAQs

Suffering and fear make time feel vast; therefore one should live in dharma now to avoid a painful post-death passage.

No single tīrtha is praised in this verse; it teaches a general Purāṇic doctrine of the soul’s journey after death.

None directly; the verse prepares the ground for later praise of charity and righteous acts that ease the journey.