Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52

विसर्ज्जनीयश्च परो जिह्वामूलीय एव च । उपध्मानीय एवापि द्विपंचाशदमी स्मृताः

visarjjanīyaśca paro jihvāmūlīya eva ca | upadhmānīya evāpi dvipaṃcāśadamī smṛtāḥ

Dan visarga, bunyi “para”, jihvāmūlīya, serta upadhmānīya—demikianlah diingati, menjadikan jumlahnya lima puluh dua.

visarjanīyaḥvisarga (ḥ)
visarjanīyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvisarjanīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): च
paraḥthe next/following
paraḥ:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (visarjanīyaḥ)
jihvāmūlīyaḥjihvāmūlīya (special ḥ before k/kh)
jihvāmūlīyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjihvā-mūlīya (जिह्वा + मूलिय) (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष: जिह्वायाः मूलम्-सम्बद्धः (guttural aspirate sign)
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic): एव
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction): च
upadhmānīyaḥupadhmānīya (special ḥ before p/ph)
upadhmānīyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootupadhmānīya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
evaindeed
eva:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic): एव
apialso
api:
Sambandha (Addition/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (particle): अपि (also/even)
dvipañcāśadamīthese (making) fifty-two
dvipañcāśadamī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvi-pañcāśat-amī (द्वि + पञ्चाशत् + अमी) (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; द्विगु-समास (52nd/relating to fifty-two) + अमी (these); अत्र 'अमी' इत्यस्य समासीकृत-रूपेण पाठः
smṛtāḥare considered/are said to be
smṛtāḥ:
Kriya (Predicate participle/विधेय)
TypeVerb
Root√smṛ (स्मृ) (धातु) + kta
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन; 'are remembered/counted'

Sutanū

Listener: The brāhmaṇa questioner

Scene: The final ‘missing’ sounds appear as four distinct luminous marks: visarga as twin dots, and the special guttural/labial breath-marks (jihvāmūlīya, upadhmānīya), completing a circular alphabet-mandala to signify wholeness (pūrṇatā).

V
visarjanīya (visarga)
J
jihvāmūlīya
U
upadhmānīya
M
Mātr̥kā

FAQs

Even subtle speech-sounds are preserved as sacred knowledge; tradition safeguards the full body of mantra-sound.

None; the passage is technical/doctrinal.

None explicitly.