Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

अंतरं तु तयोः कार्यं तथा हस्तचतुष्टयम् । मुंडकोपरि काष्ठं च दृढं कुर्याद्विचक्षणः

aṃtaraṃ tu tayoḥ kāryaṃ tathā hastacatuṣṭayam | muṃḍakopari kāṣṭhaṃ ca dṛḍhaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ

Jarak di antara kedua-duanya hendaklah dibuat sepanjang empat hasta. Dan orang yang bijaksana hendaklah memasang dengan teguh sebatang palang kayu di atas muṇḍaka (tiang-tiang).

अन्तरम्a gap/space
अन्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
तुindeed
तु:
Sambandha-bheda (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविशेषार्थक-अव्ययम् (particle)
तयोःof the two
तयोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (genitive), द्विवचनम् (dual)
कार्यम्should be made/done
कार्यम्:
Kriyā-sādhya (Obligation/विधेय)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्यय (Gerundive), नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा एकवचनम्; विधेयभावः
तथाlikewise
तथा:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: likewise)
हस्तचतुष्टयम्a set of four cubits
हस्तचतुष्टयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहस्त + चतुष्टय (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; चतुष्टयं हस्तानाम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः
मुण्डक-उपरिupon the muṇḍaka (stump/post)
मुण्डक-उपरि:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootमुण्डक (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
Formउपरि इति देशवाचक-अव्ययम्; मुण्डकस्य उपरि (genitive sense)
काष्ठम्wood/log
काष्ठम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाष्ठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (accusative), एकवचनम्
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम् (conjunction)
दृढम्firm, strong
दृढम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया (accusative), एकवचनम्; विशेषणम्
कुर्यात्should make/do
कुर्यात्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
विचक्षणःthe discerning (person)
विचक्षणः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविचक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (nominative), एकवचनम्; कर्तृविशेषणम्

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)

Scene: Two upright posts stand four hasta apart; a strong horizontal beam is lashed or mortised atop them; the builder checks alignment; the balance mechanism is about to be hung; the scene conveys readiness and solemnity.

FAQs

Truth-seeking rites are not casual; they require skill, stability, and correct arrangement to uphold dharma.

No tīrtha is mentioned in this procedural verse.

Keep four hastas between the posts and secure a strong beam atop them.