Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 99

तस्माद्व्याधिमयं ज्ञेयं शरीरमिदमात्मनः । रोगैर्नानाविधैर्यांति देहे दुःखान्यनेकशः

tasmādvyādhimayaṃ jñeyaṃ śarīramidamātmanaḥ | rogairnānāvidhairyāṃti dehe duḥkhānyanekaśaḥ

Oleh itu, hendaklah difahami bahawa tubuh diri ini dipenuhi penyakit; melalui pelbagai jenis sakit, timbullah penderitaan yang tidak terhitung dalam tubuh.

तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-एकवचनरूपेण प्रयुक्तम्; अव्ययीभाववत् वाक्योपपद (therefore)
व्याधिमयम्consisting of disease
व्याधिमयम्:
Karta (Subject/कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootव्याधि (प्रातिपदिक) + मयट् (तद्धित) → व्याधिमय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (शरीरम्)
ज्ञेयम्to be known
ज्ञेयम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु) → ज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तव्यत्/अनीयर्-अर्थे (gerundive: 'to be known'); विधेय-विशेषणम्
शरीरम्body
शरीरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
इदम्this
इदम्:
Karta (Subject/कर्ता) विशेषण
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम् (शरीरम्)
आत्मनःof the self
आत्मनः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
रोगैःby diseases
रोगैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
नानाविधैःof various kinds
नानाविधैः:
Karana (Instrument/करण) विशेषण
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक) → नानाविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; समासः—नाना-विध (कर्मधारय: 'various kinds'); विशेषणम् (रोगैः)
यान्तिcome/occur
यान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
देहेin the body
देहे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरणे (locative)
दुःखानिsufferings
दुःखानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
अनेकशःin many ways/repeatedly
अनेकशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअनेकशस् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced from Māheśvara-khaṇḍa context)

Scene: A human figure surrounded by faint silhouettes of ailments (fever, cough, pain) like shadows; above, a calm lamp of dharma burns steadily, suggesting refuge beyond bodily duḥkha.

FAQs

Seeing the body as inherently vulnerable to illness encourages detachment and a turn toward dharma and liberation.

No sacred geography is invoked in this verse.

None; it is an instruction in right understanding (jñāna) about embodiment.