Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

तस्यासी दितरा नाम भार्या साध्वीगुणैर्युता । तस्यामुत्पद्यत सुतस्त्वैतरेय इति स्मृतः

Transliteration

tasyāsī ditarā nāma bhāryā sādhvīguṇairyutā | tasyāmutpadyata sutastvaitareya iti smṛtaḥ

Translation

Beliau mempunyai seorang isteri bernama Ditarā, dihiasi sifat-sifat wanita suci dan setia. Daripadanya lahirlah seorang putera yang dikenang dengan nama Aitareya.

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम

• आसीत्: there was
• आसीत्: Kriya (Copula/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• दितरा: Ditarā
• दितरा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दितरा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Naming/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय, नामनिर्देशक (indeclinable used to indicate name)

• भार्या: wife
• भार्या: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भार्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• साध्वीगुणैः: with virtuous qualities
• साध्वीगुणैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: साध्वी-गुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; कर्मधारय-समासः (साधवः गुणाः)

• युता: endowed (with)
• युता: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: युज् (धातु) → युत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (भार्याया:)

• तस्याम्: in her
• तस्याम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम

• उत्पद्यत: was born/arose
• उत्पद्यत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत्-पद् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• सुतः: a son
• सुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तु: indeed/and
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय, विरोध/विशेषार्थक (adversative/emphatic particle)

• ऐतरेयः: Aitareya
• ऐतरेयः: Karta (Predicate nominal/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऐतरेय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय, उद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)

• स्मृतः: is remembered/called
• स्मृतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate participle)

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Arjuna

Visual Art Cues

Scene: Domestic-āśrama scene: Māṇḍūkī and Ditarā in a simple hermitage home; Ditarā depicted with serene dignity and auspicious symbols; an infant Aitareya is shown with a subtle glow, suggesting future greatness.

Characters & Entities

• Ditarā
• Aitareya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma honors virtuous household life as a foundation for saintly births and spiritual destinies.

Which specific holy site (Tīrtha) is glorified here?

No site is named; the verse continues the biographical account leading to the tīrtha-related attainment.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it records lineage and birth details.