Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

कृत्वोमायास्ततो रूपमप्रतर्क्यमनोहरम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभिज्ञानसंवृतम्

Transliteration

kṛtvomāyāstato rūpamapratarkyamanoharam | sarvāvayavasaṃpūrṇaṃ sarvābhijñānasaṃvṛtam

Translation

Kemudian dengan kuasa māyā, dia membentuk suatu rupa yang memesona hingga sukar ditanggapi akal, sempurna pada setiap anggota, serta diselubungi segala tanda pengenalan seolah-olah benar.

Word by Word

• कृत्वा: having made
• कृत्वा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया

• उमायाः: of Umā
• उमायाः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• ततः: thereupon
• ततः: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमबोधक (thereupon/from that)

• रूपम्: a form
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अप्रतर्क्य: incomprehensible
• अप्रतर्क्य: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रतर्क्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त-विशेषण (यत्-प्रत्ययार्थ/योग्यता), नकारार्थक उपसर्गः अ-; 'not to be reasoned out'

• मनोहरम्: charming
• मनोहरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोहर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रूपम् इति विशेषणम्

• सर्वावयवसंपूर्णम्: complete in all limbs
• सर्वावयवसंपूर्णम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अवयव (प्रातिपदिक) + संपूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (सर्वैः अवयवैः संपूर्णम्) तृतीया-तत्पुरुष/बहुपदसमास-प्रायः

• सर्वाभिज्ञानसंवृतम्: covered with all signs/recognitions
• सर्वाभिज्ञानसंवृतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + अभिज्ञान (प्रातिपदिक) + संवृत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कृदन्त (संवृत = सम्+वृ धातोः क्त); समासः (सर्वैः अभिज्ञानैः संवृतम्) तृतीया-तत्पुरुष

Speaker

Narrator (frame speaker not explicit in excerpt)

Visual Art Cues

Scene: The asura, through māyā, constructs an irresistibly beautiful Umā-like body, flawless and fully marked, as if unquestionably genuine.

Characters & Entities

• Māyā (illusion)
• Asura (disguiser)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Māyā can imitate outer signs perfectly, but it cannot become truth; discernment (viveka) is essential in dharmic life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is named; the verse focuses on the mechanics of deception through māyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is descriptive narrative.