Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 159

Devanagari script

स संक्रुद्धः क्षणाद्विश्वं संहरिष्यति वासव । वयं च पालनार्थाय सृष्टा देवेन वेधसा

Transliteration

sa saṃkruddhaḥ kṣaṇādviśvaṃ saṃhariṣyati vāsava | vayaṃ ca pālanārthāya sṛṣṭā devena vedhasā

Translation

“Jika dia murka, wahai Vāsava, sekelip mata sahaja dia akan memusnahkan alam semesta. Sedangkan kami dicipta oleh dewa Vedhas (Brahmā) demi tugas memelihara dan melindunginya.”

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• संक्रुद्धः: enraged
• संक्रुद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सम्+क्रुध् (धातु) → संक्रुद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle), क्त-प्रत्यय; विशेषण

• क्षणात्: in a moment; from (within) a moment
• क्षणात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; अवधी/कालवाचक

• विश्वम्: the universe
• विश्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• संहरिष्यति: will destroy/withdraw
• संहरिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+हृ (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• वासव: O Vāsava (Indra)
• वासव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वासव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; विशेष-नाम

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• पालनार्थाय: for the purpose of protection/maintenance
• पालनार्थाय: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: पालन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पालनस्य अर्थः)

• सृष्टाः: created
• सृष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सृज् (धातु) → सृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (past participle), क्त-प्रत्यय; (वयम्) इत्यस्य विशेषण

• देवेन: by the god
• देवेन: Karana (Instrument/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• वेधसा: by Vedhas (Brahmā)
• वेधसा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ब्रह्मणः नाम

Speaker

Devas (collectively) addressing Vāsava (Indra) within Sūta’s narration

Skanda Dialogue

Listener: Vāsava (Indra)

Visual Art Cues

Scene: A council-like moment among devas: Indra (Vāsava) is warned that a single being’s anger could dissolve the universe; Brahmā (Vedhas) is implied as the creator who assigned the devas their protective function. The mood is tense, cosmic, and anticipatory.

Characters & Entities

• Vāsava (Indra)
• Vedhas (Brahmā)
• Devas
• Universe (viśva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The mandate of divine and human authority is protection (pālana); unchecked anger becomes a force of dissolution.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.