Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 134

Devanagari script

ब्रह्माद्या मेनिरे पूर्णां भवानीं च गिरीश्वरम् । तस्य देवी ततो हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम्

Transliteration

brahmādyā menire pūrṇāṃ bhavānīṃ ca girīśvaram | tasya devī tato hṛṣṭā samakṣaṃ tridivaukasām

Translation

Brahmā dan para dewa lainnya mengakui Bhavānī dan Girīśvara sebagai sempurna dalam kemuliaan. Lalu Sang Dewi, dengan hati bersukacita, tampil di hadapan mata para penghuni svarga.

Word by Word

• ब्रह्माद्याः: Brahmā and the others (the gods beginning with Brahmā)
• ब्रह्माद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मा आद्यः येषां ते)

• मेनिरे: thought/considered
• मेनिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• पूर्णाम्: complete, perfect
• पूर्णाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (भवानीम्)

• भवानीम्: Bhavānī (Pārvatī)
• भवानीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवानी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• गिरीश्वरम्: the Lord of the mountain(s) (Śiva)
• गिरीश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिरि + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (गिरिणाम् ईश्वरः)

• तस्य: of him/that (of Śiva)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• देवी: the Goddess
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/कालवाचक (from there/then)

• हृष्टा: delighted
• हृष्टा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (देवी)

• समक्षम्: in the presence
• समक्षम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: समक्ष (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; अधिकरणवाचक (in the presence of)

• त्रिदिवौकसाम्: of the dwellers of heaven (the gods)
• त्रिदिवौकसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्रिदिव + ओकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (त्रिदिवे ओकः येषाम्)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced for Māheśvarakhaṇḍa narrative flow)

Characters & Entities

• Brahmā
• Bhavānī (Pārvatī)
• Girīśvara (Śiva)
• Tridivaukas (Devas)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The divine couple embodies completeness (pūrṇatā); recognizing their glory is itself a form of right vision aligned with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No explicit tīrtha is named; the verse centers on the cosmic recognition of Śiva and Pārvatī.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a descriptive verse highlighting divine approval and the Goddess’s auspicious presence.