Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

हेषारवेण चाश्वानां राणास्फोटैश्च धन्विनाम् । गजं तं निहतं दृष्ट्वा निमिं चापि पराङ्मुखम्

heṣāraveṇa cāśvānāṃ rāṇāsphoṭaiśca dhanvinām | gajaṃ taṃ nihataṃ dṛṣṭvā nimiṃ cāpi parāṅmukham

Di tengah ringkik kuda dan bunyi sentapan tali busur para pemanah, tatkala melihat gajah itu telah terbunuh dan Nimi pun berpaling menjauh,

heṣāraveṇaby the neighing-sound
heṣāraveṇa:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootheṣārava (प्रातिपदिक; heṣā + rava)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन — Instrumental singular (by/with the sound of neighing)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction ‘and’
aśvānāmof the horses
aśvānām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootaśva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन — Genitive plural
rāṇāsphoṭaiḥby the clattering sounds
rāṇāsphoṭaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootrāṇāsphoṭa (प्रातिपदिक; rāṇā + sphoṭa)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural (by the clattering/striking sounds)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction ‘and’
dhanvināmof the archers
dhanvinām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdhanvin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन — Genitive plural
gajamthe elephant
gajam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootgaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
tamthat
tam:
Viśeṣya-anvaya (Correlative/अन्वय)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular pronoun
nihatamslain
nihatam:
Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootni-√han (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — past passive participle ‘slain’ qualifying gajam
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Root√dṛś (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund) — ‘having seen’
nimimNimi
nimim:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnimi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular (proper name)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय — conjunction ‘and’
apialso
api:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसम्भावन/समुच्चयार्थक अव्यय — ‘also/even’
parāṅmukhamturned away; facing away
parāṅmukham:
Karman (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootparāṅmukha (प्रातिपदिक; parāṅ + mukha)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular adjective qualifying nimiṃ (‘turned away’)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Scene: A dense battlefield: horses rearing and neighing, archers’ bowstrings snapping; a great elephant lies slain; Nimi is seen turning away, signaling a sudden reversal of fortune.

N
Nimi
A
Archers (dhanvin)
H
Horses (aśva)

FAQs

Battle outcomes shift rapidly; vigilance and discernment are required even after apparent victory.

No tīrtha is glorified in this line.

None.