Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 88

एवमस्त्विति तं ब्रह्मा प्राह विस्मितमानसः । उपेक्षते च शक्रं स भाव्यर्थं कोऽतिवर्तते

evamastviti taṃ brahmā prāha vismitamānasaḥ | upekṣate ca śakraṃ sa bhāvyarthaṃ ko'tivartate

Brahmā, hairan dalam hati, berkata kepadanya, “Demikianlah jadinya.” Dan baginda mengabaikan Śakra (Indra), kerana siapakah dapat melangkaui apa yang telah ditakdirkan akan berlaku?

एवम्thus
एवम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus (saying)
इति:
Vacana-marker (Quotation/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
तम्him
तम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विस्मितमानसःone whose mind was astonished
विस्मितमानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्मित + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः ‘विस्मितं मानसं यस्य सः’
उपेक्षतेdisregards, overlooks
उपेक्षते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootउप+√ईक्ष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
शक्रम्Indra
शक्रम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
भाव्यर्थम्what is destined (future outcome)
भाव्यर्थम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभाव्य + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः भाव्यस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष)
कःwho?
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
अतिवर्ततेoversteps, surpasses
अतिवर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअति+√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

Narrator (with Brahmā’s quoted speech)

Scene: Brahmā, visibly amazed, grants the boon; Indra is shown at the margin, overlooked, while a subtle cosmic wheel/time motif suggests destiny’s inevitability.

B
Brahmā
Ś
Śakra (Indra)
B
Bhāvya (destiny)

FAQs

Purāṇic dharma emphasizes humility before the ripening of destiny; even gods operate within the unfolding of bhāvya (what must come to be).

No tīrtha is mentioned; the verse is philosophical, highlighting destiny’s inevitability.

None.