Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 41

निरीक्ष्य मूढतां हास्यमासीन्मनसि मे तदा । तथा यौवनमासाद्य निशि हित्वा निजं गृहम्

nirīkṣya mūḍhatāṃ hāsyamāsīnmanasi me tadā | tathā yauvanamāsādya niśi hitvā nijaṃ gṛham

Melihat kebodohan mereka, pada saat itu timbul rasa geli dalam hatiku. Kemudian, setelah mencapai usia muda, pada malam hari aku meninggalkan rumahku sendiri.

निरीक्ष्यhaving observed/seen
निरीक्ष्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootनि-√ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया (having done)
मूढताम्foolishness
मूढताम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootमूढता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
हास्यम्laughter; something laughable
हास्यम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootहास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन
मनसिin (my) mind
मनसि:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
मेof me; my
मे:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तदाthen
तदा:
Kala (Time)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
तथाthus; likewise
तथा:
Prakara (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
यौवनम्youth
यौवनम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootयौवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
आसाद्यhaving attained/reached
आसाद्य:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया
निशिat night
निशि:
Kala/Adhikarana (Time)
TypeNoun
Rootनिशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
हित्वाhaving abandoned/left
हित्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
TypeVerb
Root√हा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; पूर्वकालिकक्रिया
निजम्one's own
निजम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण
गृहम्house
गृहम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating (deduced from Māheśvara-khaṇḍa convention)

Scene: A young man, having inwardly smiled at the folly of worldly people, quietly leaves his home at night, carrying minimal belongings, eyes turned toward a distant Śiva-shrine silhouette.

H
Home (gṛha)
Y
Youth (yauvana)

FAQs

Discernment can turn worldly anxieties into recognized delusion, prompting a seeker toward renunciation and spiritual pursuit.

No tīrtha is named in this verse.

None; it narrates a life-choice—departing home—often associated with vairāgya.