Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 65

शतं सहस्रं विश्वं च सर्वमक्षय वाचकम् । परिमाणं शतं त्वेव नैतदक्षय्यवाचकम्

śataṃ sahasraṃ viśvaṃ ca sarvamakṣaya vācakam | parimāṇaṃ śataṃ tveva naitadakṣayyavācakam

Ungkapan “seratus”, “seribu”, dan “seluruh alam semesta” boleh menandakan yang tidak habis-habis. Namun “seratus” apabila disebut sebagai ukuran yang tertentu, bukanlah istilah bagi yang tidak terhingga.

śatama hundred
śatam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; numeral-noun
sahasrama thousand
sahasram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; numeral-noun
viśvamthe whole/world
viśvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण
akṣayaimperishable; inexhaustible
akṣaya:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roota-kṣaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (used predicatively with vācakam)
vācakamdenoting word/term; indicator
vācakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvācaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
parimāṇammeasure; quantity
parimāṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootparimāṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
śatama hundred
śatam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; numeral-noun
tubut/indeed
tu:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक अव्यय (particle: but/indeed)
evaonly; indeed
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
nanot
na:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
etatthis
etat:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootetat (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम
akṣayya-vācakaman ‘inexhaustible’ denoting term
akṣayya-vācakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roota-kṣayya + vācaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-भाव: ‘akṣayyaṃ vācakam’ (inexhaustible-denoting term)

Unclear (didactic voice within the discourse; likely Sūta’s recitation)

Scene: A learned brāhmaṇa-teacher explaining the subtle difference between measured numbers and ‘inexhaustible’ merit, with palm-leaf manuscript and disciples listening in a quiet āśrama setting.

FAQs

Scriptural language uses numbers both literally and as indicators of vast/inexhaustible results; context determines meaning.

None; the verse is about interpretation and terminology, not sacred geography.

None; it clarifies wording that may relate to ‘akṣaya’ merit in other contexts.