Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda attribution; specific r̥ṣi not always itemised for prose-like yajus)
Devata: Agni/Āpaḥ/Vāta/Pūṣan (composite functional deities)
Chandas: Yajus (non-metrical sacrificial formula with mixed cadence)

सं ते॒ मनो॒ मन॑सा॒ सं प्रा॒णः प्रा॒णेन॑ गच्छताम् । रेड॑स्य॒ग्निष्ट्वा॑ श्रीणा॒त्वाप॑स्त्वा॒ सम॑रिण॒न्वात॑स्य त्वा॒ ध्राज्यै॑ पू॒ष्णो रᳪह्या॑ ऊ॒ष्मणो॑ व्यथिष॒त् प्रयु॑तं॒ द्वेष॑ः

saṃ te mā́no manásā saṃ prāṇáḥ prāṇéna gacchatām | reḍásy agnís tvā śrīṇātv ā́pas tvā sám ariṇan vā́tasya tvā dhrā́jyai pū́ṣṇo raṃhyā́ ūṣmáṇo vyathiṣát práyutaṃ dvéṣaḥ

Selaraskanlah fikiranmu dengan fikiran; biarlah nafas dengan nafas bergerak dalam kesepakatan. Semoga Agni—yang berkuasa merah—menempa dan mematangkan engkau dengan sepatutnya; semoga Air (Āpas) memampatkan engkau; bagi Vāyu (Angin) semoga ia menempatkan engkau pada aturan yang benar; bagi jalan Pūṣan yang pantas-laju semoga ia mempercepat engkau. Bahang telah menggoncang dan menyingkirkan kebencian yang tersusun.

सम् । ते । मनः । मनसा । सम् । प्राणः । प्राणेन । गच्छताम् । रेडस्य । अग्निः । त्वा । श्रीणातु । आपः । त्वा । सम्-अरिणन् । वातस्य । त्वा । ध्राज्यै । पूष्णः । रंह्याः । ऊष्मणः । व्यथिषत् । प्रयुतम् । द्वेषः

सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
मनःmind
मनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनस्
मनसाwith (the) mind
मनसा:
करण
TypeNoun
Rootमनस्
सम्together
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
प्राणःbreath, vital breath
प्राणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootप्राण
प्राणेनwith the breath
प्राणेन:
करण
TypeNoun
Rootप्राण
गच्छताम्let (them) go / proceed
गच्छताम्:
TypeVerb
Rootगम्
रेडस्यof Reda (name/epithet; Vedic)
रेडस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरेड (प्रातिपदिक; वैदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
श्रीणातुlet (him) prepare/mix
श्रीणातु:
TypeVerb
Rootश्री (श्रीणाति ‘to mix, to prepare/season; to make ready’)
आपःwaters
आपः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअप्
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद्
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
अरिणन्(they) have arranged/impelled (together)
अरिणन्:
TypeVerb
Rootऋ (अरिणाति/अरिणन् वैदिक ‘to set in motion/fit/arrange’; here injunctive/aorist-like Vedic form)
वातस्यof the wind
वातस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवात
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद्
ध्राज्यैfor firmness/steadiness (dhrājya)
ध्राज्यै:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootध्राज्य (प्रातिपदिक; वैदिक)
पूष्णःof Pūṣan
पूष्णः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootपूषन्
रंह्याःof speed/impetuosity
रंह्याः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरंह्या (प्रातिपदिक; ‘speed/impulse’)
ऊष्मणःof heat
ऊष्मणः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऊष्मन्
व्यथिषत्shook, caused to tremble
व्यथिषत्:
TypeVerb
Rootव्यथ्
प्रयुतम्ten thousand (as a measure/amount)
प्रयुतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootप्रयुत (संख्या/विशेषण)
द्वेषःhatred, hostility
द्वेषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्वेष
A
Agni
Ā
Āpaḥ (Waters)
V
Vāta (Wind)
P
Pūṣan