Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Agni, Indra, Savitar, Dhātṛ, Bṛhaspati (directional overlords); the horse as Manu’s paradigmatic victim
Chandas: Yajus (prose formula)

अना॑धृष्टा पु॒रस्ता॑द॒ग्नेराधि॑पत्य॒ आयु॑र्मे दाः पु॒त्रव॑ती दक्षिण॒त इन्द्र॒स्याधि॑पत्ये प्र॒जां मे॑ दाः । सु॒षदा॑ प॒श्चाद्दे॒वस्य॑ सवि॒तुराधि॑पत्ये॒ चक्षु॑र्मे दा आस्रु॑तिरुत्तर॒तो धा॒तुराधि॑पत्ये रा॒यस्पोषं॑ मे दाः । विधृ॑तिरु॒परि॑ष्टा॒द्बृह॒स्पते॒राधि॑पत्ये॒ ओजो॑ मे दा विश्वा॑भ्यो मा ना॒ष्ट्राभ्य॑स्पाहि मनो॒रश्वा॑सि

anā́dhṛṣṭā purástād agnér ādhipátye ā́yur me dāḥ | putrávatī dakṣiṇatá índrasyādhipátye prajā́ṃ me dāḥ | suṣádā paścā́d devásya savitúr ādhipátye cákṣur me dā | āsrútiḥ uttarató dhātúr ādhipátye rāyás-poṣaṃ me dāḥ | vidhṛ́tir uparíṣṭād bṛ́haspáter ādhipátye ójo me dā | viśvā́bhyo mā nāṣṭrā́bhyo ’spāhi manór aśvó ’si |

Tidak terserang di hadapan, di bawah ketuhanan Agni, kurniakanlah kepadaku umur. Berbuah di selatan, di bawah ketuhanan Indra, kurniakanlah kepadaku zuriat. Duduk teguh di belakang, di bawah ketuhanan dewa Savitar, kurniakanlah kepadaku penglihatan. Tidak terputus di utara, di bawah ketuhanan Dhātṛ, kurniakanlah kepadaku kekayaan beserta pertambahannya. Menopang di atas, di bawah ketuhanan Bṛhaspati, kurniakanlah kepadaku daya (ojas). Lindungilah aku daripada segala bencana; engkau ialah kuda Manas (fikiran).

अना॑धृष्टा । पुरस्ता॑त् । अग्नेः । आधिपत्ये । आयुः । मे । दाः । पुत्रवती । दक्षिण॒तः । इन्द्रस्य । आधिपत्ये । प्रजाम् । मे । दाः । सुषदा । पश्चात् । देवस्य । सवितुः । आधिपत्ये । चक्षुः । मे । दाः । आस्रुतिः । उत्तरतः । धातुः । आधिपत्ये । रायः-पोषम् । मे । दाः । विधृतिः । उपरिष्टात् । बृहस्पतेः । आधिपत्ये । ओजः । मे । दाः । विश्वाभ्यः । मा । नाष्ट्राभ्यः । अस्पाहि । मनोः । अश्वः । असि ।

अना॑धृष्टाunassailed, unharmed
अना॑धृष्टा:
Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअना-धृष् (धृष् ‘धर्षणे’ + नञ्-उपसर्ग; प्रातिपदिक ‘अना॑धृष्ट’)
पुरस्ता॑त्in front, from the east/forepart
पुरस्ता॑त्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरस्
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Sambandha (अधिपत्यस्य सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootअग्नि
आधिपत्येin the lordship/sovereignty
आधिपत्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआधिपत्य
आयुःlife, lifespan
आयुः:
Karma
TypeNoun
Rootआयुस्
मेto me / for me
मे:
Sampradāna (दातुः प्राप्ता)
TypePronoun
Rootअस्मद्
दाःgive (you give)
दाः:
Kriyā
TypeVerb
Rootदा (डुदाञ् ‘दाने’)
पुत्रवतीhaving sons/offspring
पुत्रवती:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootपुत्रवत्
दक्षिणत॑ःfrom the south / on the right
दक्षिणत॑ः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootदक्षिण
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootइन्द्र
आधिपत्येin the lordship
आधिपत्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआधिपत्य
प्रजाम्progeny, offspring
प्रजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा
मेto me / for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
दाःgive
दाः:
Kriyā
TypeVerb
Rootदा (डुदाञ् ‘दाने’)
सु॒षदा॑well-seated, firmly set
सु॒षदा॑:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-षद् (षद् ‘सीदने’)
पश्चा॑त्behind, from the west
पश्चा॑त्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपश्च
देवस्यof the god
देवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootदेव
सवितुःof Savitṛ
सवितुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootसवितृ
आधिपत्येin the lordship
आधिपत्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआधिपत्य
चक्षुःeye, sight
चक्षुः:
Karma
TypeNoun
Rootचक्षुस्
मेto me / for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
दाgive
दा:
Kriyā
TypeVerb
Rootदा (डुदाञ् ‘दाने’)
आस्रुतिःflowing/streaming; (name of a protecting quarter)
आस्रुतिः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeNoun
Rootआ-स्रु (स्रु ‘स्रवणे/गमने’)
उत्तर॒तःfrom the north
उत्तर॒तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootउत्तर
धातुःof Dhātṛ (the Creator)
धातुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootधातृ
आधिपत्येin the lordship
आधिपत्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआधिपत्य
रायःof wealth
रायः:
Sambandha
TypeNoun
Rootराय्/रायस् (रे/रै ‘धन’)
पोषम्nourishment, prosperity
पोषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपोष
मेto me / for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
दाःgive
दाः:
Kriyā
TypeVerb
Rootदा (डुदाञ् ‘दाने’)
विधृतिःsupport, firm holding
विधृतिः:
Kartā (विशेषण-रूपेण)
TypeNoun
Rootवि-धृ (धृ ‘धारणे’)
उपरिष्टा॑त्from above
उपरिष्टा॑त्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootउपरि
बृहस्पतेःof Bṛhaspati
बृहस्पतेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootबृहस्पति
आधिपत्येin the lordship
आधिपत्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआधिपत्य
ओजःstrength, vigor
ओजः:
Karma
TypeNoun
Rootओजस्
मेto me / for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
दाgive
दा:
Kriyā
TypeVerb
Rootदा (डुदाञ् ‘दाने’)
विश्वाभ्यःfrom all
विश्वाभ्यः:
Apādāna
TypeAdjective
Rootविश्व
माme
मा:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
नाश्ट्राभ्यःfrom harms/misfortunes
नाश्ट्राभ्यः:
Apādāna
TypeNoun
Rootनाश्ट्रा (नष्टृ/नाश्ट्र ‘हानि/अनिष्ट’)
पाहिprotect
पाहि:
Kriyā
TypeVerb
Rootपा (पा ‘रक्षणे’)
मनोर्of Manu
मनोर्:
Sambandha
TypeNoun
Rootमनु
अश्वाhorse
अश्वा:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्व
असिyou are
असि:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (अस ‘भुवि’)
A
Agni
I
Indra
S
Savitar
D
Dhātṛ
B
Bṛhaspati
M
Manu’s Horse (Aśva as paradigmatic victim/vehicle)