Mantra 28
Rishi: RV seer-tradition (Indra prosperity motif)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
आ तत्त॑ इन्द्रा॒यव॑: पनन्ता॒भि य ऊ॒र्वं गोम॑न्तं॒ तितृ॑त्सान् । स॒कृ॒त्स्वं ये पु॑रुपु॒त्रां म॒हीᳪ स॒हस्र॑धारां बृह॒तीं दुदु॑क्षन्
Transliteration
ā́ tát te indra āyávaḥ panantā́bhi yá ū́rvaṃ gómantaṃ títṛtsān | sakṛ́t sváṃ yé puruputrā́ṃ mahī́ṃ sahásradhārāṃ bṛhatī́ṃ dudúkṣan
Translation
Kepadamu, wahai Indra, kaum Āyu melagukan pujian—ya, mereka yang ingin menyeberang, (mencari) kandang yang kaya ternakan. Sekali untuk selamanya mereka memerah bumi agung mereka sendiri, yang banyak putera, yang beribu aliran, sang ibu yang luhur.
Padapatha (Word Analysis)
आ । तत् । ते । इ॒न्द्र॒ । आ॒यवः । प॒न॒न्त॒ । अ॒भि । ये । ऊ॒र्वम् । गोम॑न्तम् । तितृ॑त्सान् । स॒कृत् । स्वम् । ये । पु॒रु॒पु॒त्राम् । म॒हीम् । स॒हस्र॑धाराम् । बृ॒ह॒तीम् । दु॒दु॒क्षन्
Word by Word
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
तत्that (thing)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
तेof you; your
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अवःhelps; aids
अवः:
Karma
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
पनन्तthey bring/offer; they set in motion
पनन्त:
Kartā
TypeVerb
Rootपन् (धातु) / पन (गतौ/स्तुतौ)
अभिtowards; upon
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
ऊर्वम्the udder; fullness (source of milk)
ऊर्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्व (प्रातिपदिक)
गोमन्तम्rich in cows; cattle-possessing
गोमन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगोमन्त् (प्रातिपदिक)
तितृत्सान्those wishing to cross over
तितृत्सान्:
Karma
TypeAdjective
Rootतितृत्सु (इच्छार्थक-नाम/कृदन्त-प्रातिपदिक; √तॄ/तॄत् ‘तरितुम्’ से)
सकृत्once; at one time
सकृत्:
—
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
स्वम्one’s own; proper
स्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
येwho (plural)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
पुरुपुत्राम्having many sons; many-offspringed
पुरुपुत्राम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरुपुत्रा (प्रातिपदिक; पुरु+पुत्र)
महीम्the great (one); the earth/large one
महीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमही (प्रातिपदिक)
सहस्रधाराम्having a thousand streams
सहस्रधाराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसहस्रधारा (प्रातिपदिक)
बृहतीम्the lofty/great (one)
बृहतीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
दुदुक्षन्they milked; they caused to yield milk
दुदुक्षन्:
Kartā
TypeVerb
Rootदुह् (धातु)
Entities Mentioned
I
IndraP
Pṛthivī (Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes