Mantra 7
Rishi: Puruṣa-sūkta tradition (later Vedic attribution; often treated as śruti without single human seer in Brāhmaṇa-style exegesis)
Devata: Puruṣa / Prajāpati (yajña as cosmic person)
Chandas: Triṣṭubh (Puruṣa-sūkta complex; verse-level metrical analysis may vary by pada-count tradition)
Samhita Patha (Devanagari)
तस्मा॑द्य॒ज्ञात् स॑र्व॒हुत॒ ऋच॒: सामा॑नि जज्ञिरे । छन्दा॑ᳪसि जज्ञिरे॒ तस्मा॒द्यजु॒स्तस्मा॑दजायत
Transliteration
tásmād yajñā́t sarvahúta ṛ́caḥ sā́māni jajñire | chándāṃsi jajñire tásmād yájus tásmād ajāyata
Translation
Daripada Yajña itu—persembahan menyeluruh—lahirlah rangkap-rangkap Ṛc dan nyanyian-nyanyian Sāman; daripadanya lahirlah metrum-metrum; daripadanya Yajus pun terlahir.
Padapatha (Word Analysis)
तस्मात् । यज्ञात् । सर्व-हुतः । ऋचः । सामानि । जज्ञिरे । छन्दांसि । जज्ञिरे । तस्मात् । यजुः । तस्मात् । अजायत
Word by Word
तस्मात्from that
तस्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञात्from the sacrifice
यज्ञात्:
अपादान
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
सर्वहुतःthe all-offering (sacrifice)
सर्वहुतः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootसर्वहुत (प्रातिपदिक; ‘सर्व’+‘हुत’)
ऋचःṚc-verses
ऋचः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋच् (प्रातिपदिक)
सामानिSāman-chants
सामानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
जज्ञिरेwere born / arose
जज्ञिरे:
—
TypeVerb
Root√जन् (जनीँ प्रादुर्भावे)
छन्दांसिmeters
छन्दांसि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
जज्ञिरेwere born / arose
जज्ञिरे:
—
TypeVerb
Root√जन् (जनीँ प्रादुर्भावे)
तस्मात्from that
तस्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजुःthe Yajus (sacrificial formula)
यजुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयजुस् (प्रातिपदिक)
तस्मात्from that
तस्मात्:
अपादान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अजायतwas born / arose
अजायत:
—
TypeVerb
Root√जन् (जनीँ प्रादुर्भावे)
Entities Mentioned
P
PuruṣaP
PrajāpatiY
Yajña (Sacrifice)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes