Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 76

Rishi: Not explicit; framed as general bandhu-teaching; ritually voiced by the Adhvaryu.
Devata: Indra (indriya); Soma as the ‘seed/essence’ substrate.
Chandas: Refrain-based liturgical unit.

रेतो॒ मूत्रं॒ वि ज॑हाति॒ योनिं॑ प्रवि॒शदि॑न्द्र॒यिम् । गर्भो॑ ज॒रायु॒णाऽऽवृ॑त॒ उल्बं॑ जहाति॒ जन्म॑ना । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यं वि॒पान॑ᳪ शु॒क्रमन्ध॑स॒ इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यमि॒दं पयो॒ऽमृतं॒ मधु॑

réto mūtráṃ ví jahāti yónim praviśád indrayím | gárbho jarāyúṇā’’vṛta úlbaṃ jahāti jánmanā | ṛténá satyám indriyáṃ vipānáṃ śukrám ándhasa índrasyendriyám idáṃ páyo’mṛtáṃ mádhu

Benih meninggalkan air kencing; ia memasuki rahim, berdaya Indra. Janin, diselubungi uri, pada kelahiran meninggalkan selaputnya. Dengan Ṛta—dengan Kebenaran—(diperoleh) keperkasaan Indra: tegukan, sari terang daripada tumbuhan; inilah kekuatan Indra sendiri—susu ini, amerta, manis laksana madu.

रेतः । मूत्रम् । वि । जहाति । योनिम् । प्र॒-वि॒शत् । इ॒न्द्र॒यिम् । गर्भः । जरायु॑णा । आ॒-आवृ॑तः । उल्बम् । जहाति । जन्म॑ना । ऋ॒तेन॑ । स॒त्यम् । इ॒न्द्रि॒यम् । वि॒पान॑म् । शु॒क्रम् । अन्ध॑सः । इन्द्र॑स्य । इ॒न्द्रि॒यम् । इ॒दम् । पयः॑ । अ॒मृत॑म् । मधु॑

रेतःsemen
रेतः:
Karma
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
मूत्रम्urine
मूत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमूत्र (प्रातिपदिक)
विapart, away
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
जहातिleaves, abandons
जहाति:
Kriyā
TypeVerb
Root√हा (त्यागे)
योनिम्womb, source
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
विशतिenters
विशति:
Kriyā
TypeVerb
Root√विश् (प्रवेशने)
इन्द्रियम्vital power, vigor
इन्द्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
गर्भःembryo, fetus
गर्भः:
Kartā
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
जरायुणाwith the afterbirth/chorion
जरायुणा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootजरायु (प्रातिपदिक)
आवृतःcovered, enclosed
आवृतः:
Kartṛ-sāmānādhikaraṇya
TypeParticiple
Rootआ-√वृ (वरणे) → आवृत (कृदन्त)
उल्बम्membrane, caul
उल्बम्:
Karma
TypeNoun
Rootउल्ब (प्रातिपदिक)
जहातिleaves
जहाति:
Kriyā
TypeVerb
Root√हा (त्यागे)
जन्मनाby/at birth
जन्मना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक)
ऋतेनby ṛta (cosmic order)
ऋतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
सत्यम्truth
सत्यम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्vigor, vital power
इन्द्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
विपानम्(flowing) drink/stream (soma-juice)
विपानम्:
Karma
TypeNoun
Rootविपान (प्रातिपदिक)
शुक्रम्bright, pure; semen
शुक्रम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
अन्धसःof the soma-juice
अन्धसः:
Sambandha
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्vigor
इन्द्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
इदम्this
इदम्:
Viśeṣaṇa
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
पयःmilk; nourishing drink
पयः:
Karma
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
अमृतम्immortalizing (nectar)
अमृतम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
मधुhoney; sweetness
मधु:
Karma
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
I
Indra
S
Soma
Ṛta / Satya