Mantra 78

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurvedic transmission; specific ṛṣi attribution not explicit in the given excerpt)

Devata: Viśvakarman (and, secondarily, the Devas as ṛtavṛdh)

Chandas: Mixed/prose-like yajus-formula (yajus; not a fixed ṛgvedic meter)

Samhita Patha (Devanagari)

चित्तिं॑ जुहोमि॒ मन॑सा घृ॒तेन॒ यथा॑ दे॒वा इ॒हागम॑न्वी॒तिहो॑त्रा ऋता॒वृध॑: । पत्ये॒ विश्व॑स्य॒ भूम॑नो जु॒होमि॑ वि॒श्वक॑र्मणे वि॒श्वाहाऽदा॑भ्यᳪ ह॒वि:

Transliteration

cittíṃ juhomi manásā ghṛténa yáthā devā ihā́gaman vītí-hotṛā ṛtā-vṛ́dhaḥ | pátye víśvasya bhū́mano juhómi víśvakarmaṇe víśvāhā ’dā́bhyaṃ havíḥ

Translation

Aku mempersembahkan Citti (Kesedaran-Pikiran) dengan manas (budi), dengan ghee; supaya para Dewa, para penambah Ṛta (Tatanan), datang ke sini, setelah diundang dengan sempurna kepada persembahan hotra. Kepada Penguasa segala kelimpahan aku persembahkan—kepada Viśvakarman—havis yang serba-berkesan, tidak dapat ditewaskan, “pada setiap seruan” (viśvāhā).

Padapatha (Word Analysis)

चित्तिम् । जुहोमि । मनसा । घृतेन । यथा । देवाः । इह । आगमन् । वीतिः-होत्राः । ऋत-वृधः । पत्ये । विश्वस्य । भूमनः । जुहोमि । विश्वकर्मणे । विश्वाहा । अदाभ्यम् । हविः

Word by Word

• चित्तिम्: thought; intention (as oblation)
• चित्तिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चित्ति (प्रातिपदिक; √चित्/√चि ‘to perceive/collect’ से व्युत्पन्न)

• जुहोमि: I offer (into the fire); I pour as oblation
• जुहोमि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √हु (जुहोति)

• मनसा: with the mind
• मनसा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: मनस्

• घृतेन: with ghee
• घृतेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: घृत

• यथा: so that; just as
• यथा: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• देवाः: the gods
• देवाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह

• आगमन्: came; arrived
• आगमन्: Kartā
• Type: Verb
• Root: √गम् (आ + √गम्)

• वीतिहोत्राः: having the oblation/Hotṛ-invocation duly performed; ‘with the offering duly carried’
• वीतिहोत्राः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: वीतिहोत्र (प्रातिपदिक; ‘वीति’ + ‘होत्र’)

• ऋतावृधः: increasers of ṛta (cosmic order); upholders of truth
• ऋतावृधः: Kartā
• Type: Noun/Adjective
• Root: ऋतावृध (प्रातिपदिक; ‘ऋत’ + ‘वृध’)

• पत्ये: to the lord
• पत्ये: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: पति

• विश्वस्य: of all; of the whole
• विश्वस्य: Sambandha
• Type: Adjective
• Root: विश्व

• भूमनः: of greatness; of abundance/expanse
• भूमनः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: भूमान्/भूमन् (प्रातिपदिक)

• जुहोमि: I offer
• जुहोमि: Kartā
• Type: Verb
• Root: √हु (जुहोति)

• विश्वकर्मणे: to Viśvakarman (the all-maker)
• विश्वकर्मणे: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: विश्वकर्मन्

• विश्वाहाऽदाभ्यम्: (as) an invincible (offering) for all days
• विश्वाहाऽदाभ्यम्: Sampradāna
• Type: Adjective (compound)
• Root: विश्वाह + अदाभ्य (प्रातिपदिक; ‘अ’ + √दभ् ‘to harm/deceive’ → ‘unharmed, invincible’)

• हविः: oblation; offering
• हविः: Karma
• Type: Noun
• Root: हविस्

Entities Mentioned

• Viśvakarman
• Devas (as ṛtavṛdh)