Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 39

गिलासुर-आक्रमणम् तथा शिवसैन्य-समाह्वानम् — The Assault of Gila and Śiva’s Mobilization

विशीर्णस्तिग्मांशोस्तुहिनशकलाकारशकलस्तथाभूतः प्राणांस्तदपि न जहौ दैत्य वृषभः । तदा तुष्टश्शंभुः परमकरुणावारिधिरसौ ददौ तस्मै प्रीत्या गणपतिपदं तेन विनुतः

viśīrṇastigmāṃśostuhinaśakalākāraśakalastathābhūtaḥ prāṇāṃstadapi na jahau daitya vṛṣabhaḥ | tadā tuṣṭaśśaṃbhuḥ paramakaruṇāvāridhirasau dadau tasmai prītyā gaṇapatipadaṃ tena vinutaḥ

Walau hancur berkeping-keping—bagaikan serpihan matahari yang menyengat dan bagaikan pecahan ais—namun daitya Vṛṣabha tidak melepaskan nafas hayatnya. Ketika itu Śambhu, lautan belas kasih yang tertinggi, berkenan hati lalu dengan penuh kasih menganugerahkan kepadanya darjat Gaṇapati; dan selepas itu dia memuji-Nya.

viśīrṇaḥshattered/torn apart
viśīrṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootviśīrṇa (कृदन्त; √śṝ शॄ + vi)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
tigma-aṃśoḥof the sharp-rayed (sun)
tigma-aṃśoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottigma (प्रातिपदिक) + aṃśu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; कर्मधारय (तीक्ष्णः अंशुः)
tuhina-śakala-ākāra-śakalaḥa fragment shaped like a piece of snow/ice
tuhina-śakala-ākāra-śakalaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottuhina (प्रातिपदिक) + śakala (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक) + śakala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (तूहिन-शकल-आकारः शकलः)
tathā-bhūtaḥhaving become so
tathā-bhūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottathā (अव्यय) + bhūta (कृदन्त; √bhū भू)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाव (तथा = ‘thus’ + भूत)
prāṇānlife-breaths; life
prāṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), बहुवचन
tatthat/then
tat:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
apieven/also
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: even/also)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
jahauabandoned/gave up
jahau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√hā (धाातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
daityaO demon
daitya:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative/Nominative form used as address), एकवचन
vṛṣabhaḥVṛṣabha (the bull)
vṛṣabhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvṛṣabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
tadāthen
tadā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb: then)
tuṣṭaḥpleased
tuṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottuṣṭa (कृदन्त; √tuṣ तुष्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
śaṃbhuḥŚambhu (Śiva)
śaṃbhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśaṃbhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
parama-karuṇā-vāridhiḥan ocean of supreme compassion
parama-karuṇā-vāridhiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparama (प्रातिपदिक) + karuṇā (प्रातिपदिक) + vāridhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (करुणायाः वारिधिः; परमा करुणा)
asauthat (one), he
asau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasau (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (demonstrative: that he)
dadaugave
dadau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dā (धाातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tasmaito him
tasmai:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/सम्प्रदान), एकवचन
prītyāout of affection
prītyā:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootprīti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/हेतु), एकवचन
gaṇapati-padamthe status/position of Gaṇapati
gaṇapati-padam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgaṇapati (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष (गणपतेः पदम्)
tenaby him/thereby
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
vinutaḥpraised
vinutaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvinuta (कृदन्त; √nu नु/नव्? ‘to praise’ with vi)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Type: stotra

Role: liberating

Offering: pushpa

S
Shiva (Śambhu)
D
Daitya Vṛṣabha
G
Gaṇapati (rank/title)

FAQs

It highlights Śiva as parama-karuṇā (supreme compassion): steadfast endurance and sincere praise can draw the Lord’s anugraha (grace), transforming even an adversarial being through divine elevation.

The verse emphasizes Saguna Śiva—Śambhu who responds personally to devotion. In Linga worship, this same compassionate Lord is approached through pūjā and stuti, seeking his grace to uplift the soul beyond bondage.

Practice stuti and japa with steadiness—especially the Pañcākṣarī mantra ("Om Namaḥ Śivāya")—cultivating surrender and perseverance; this aligns the devotee with Śiva’s compassionate bestowal of spiritual dignity and protection.