Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

मेना-शिवदर्शन-प्रस्थानम् | Menā’s Quest to Behold Śiva

Departure for Śiva’s Darśana

तं दृष्ट्वा प्राह सा मेना रुद्रोऽयमिति हर्षिता । नेति त्वमब्रवीस्तां वै तावद्वरुण आगतः

taṃ dṛṣṭvā prāha sā menā rudro'yamiti harṣitā | neti tvamabravīstāṃ vai tāvadvaruṇa āgataḥ

Melihatnya, Menā berseru gembira, “Inilah Rudra (Śiva)!” Namun engkau menjawabnya, “Tidak.” Pada saat itu juga Varuṇa pun tiba.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तम् (gerund)
प्राहsaid
प्राह:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सर्वनाम
मेनाMenā
मेना:
Karta (कर्ता) — apposition
TypeNoun
Rootमेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Pratijñā/Predicate nominative (विशेष्य-विशेषणभावः)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
अयम्this (one)
अयम्:
Pratijñā/Predicate support (निर्देशक)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; सर्वनाम
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण-निपातः
हर्षिताdelighted
हर्षिता:
Karta (कर्ता) — विशेषणम्
TypeAdjective
Rootहर्षित (कृदन्त; √हृष् + क्त)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेध-निपातः
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्ययम्; उद्धरण-निपातः
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा एकवचनम्; सर्वनाम
अब्रवीःsaid
अब्रवीः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√ब्रू (धातु)
Formलङ्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
ताम्to her / her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः (emphasis)
तावत्then
तावत्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्ययप्रयोग)
Formअव्ययम्; कालवाचक-क्रियाविशेषणम्
वरुणःVaruṇa
वरुणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
आगतःcame
आगतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआगत (कृदन्त; आ+√गम् + क्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः; वाक्ये क्रियास्थाने

Narrator (Sūta Gosvāmī, relating the Pārvatīkhaṇḍa narrative)

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Rudra

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

R
Rudra (Shiva)
M
Menā
V
Varuṇa

FAQs

It highlights intuitive devotion: Menā’s heart recognizes Rudra’s divine presence, while the unfolding events (Varuṇa’s arrival) show that Śiva’s will is confirmed through orderly, dharmic revelation rather than mere excitement.

Menā’s recognition points to Saguna Śiva—God knowable through form, name, and divine signs. In Shaiva practice, the Liṅga similarly serves as a sacred, accessible focus through which devotees recognize and approach the transcendent Pati (Śiva).

The takeaway is devotional discernment: steady japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with inner composure, so recognition of Śiva is grounded in śraddhā and dharma rather than impulse.