Rig Veda 10.74.6: Mandala 10, Sukta 74, Mantra 6

Sukta 10.74

Devata: Indra (as Vṛtrahan)

Samhita Patha (Devanagari)

यद्वावान पुरुतमं पुराषाळा वृत्रहेन्द्रो नामान्यप्राः । अचेति प्रासहस्पतिस्तुविष्मान्यदीमुश्मसि कर्तवे करत्तत् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.74.6

Transliteration

yád vavā́na puru-tamáṃ purāṣā́ḷā vṛtra-héndro nā́māny aprāḥ | áceti prā-sáhas pátis tuvíṣmān yád īm uśmási kártave karát tát ||

Translation

Tatkala, wahai yang perkasa, Indra pembunuh Vṛtra, pemukul yang purba, meluaskan banyak namanya dalam kepenuhan, maka nyata sang tuan daya yang unggul dalam kekuatannya: apa pun yang kami kehendaki dia lakukan, itulah yang dapat disempurnakannya.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यद्: when/if; that which
• यद्: —
• Type: Indeclinable (relative particle)
• Root: यद् (यद्-प्रातिपदिक/सर्वनाम)

• वा: or
• वा: —
• Type: Indeclinable
• Root: वा (निपात)

• वान: possessing; endowed (with)
• वान: Kartā (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: वान् (प्रातिपदिक; -वान् प्रत्ययान्त)

• पुरुतमम्: the very many-most; the greatest in multitude
• पुरुतमम्: Karma (विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: पुरु- (प्रातिपदिक) + तमप् (superlative)

• पुरा: formerly; of old
• पुरा: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)

• षाळा: Ṣāḷā (an epithet/name)
• षाळा: Kartā (सम्बोधन/विशेषण)
• Type: Noun/Epithet
• Root: षाळा (प्रातिपदिक; RV epithet)

• वृत्रहा: Vṛtra-slayer
• वृत्रहा: Kartā (विशेषण)
• Type: Noun/Epithet
• Root: वृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र- + हन्)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• नामानि: names
• नामानि: Karma (आप्रा-क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)

• अप्राः: you filled/attained
• अप्राः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √प्रा/प्र (पूरणे/प्रापणे) + आ- (उपसर्ग)

• अचेति: became manifest; was perceived
• अचेति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √चित् (अवबोधने/चेतने)

• प्रासहस्पतिः: lord of forward-might; mighty lord
• प्रासहस्पतिः: Kartā
• Type: Noun/Epithet
• Root: प्र-सहस्-पति (प्रातिपदिक; ‘might’ + ‘lord’)

• तुविष्मानि: mighty powers; impetuosities
• तुविष्मानि: Karma (अचेति-क्रियायाः/कर्तृविशेषणार्थे)
• Type: Noun (abstract/collective)
• Root: तुविष्मन् (प्रातिपदिक)

• यदि: if
• यदि: —
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)

• ईम्: indeed; just
• ईम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ईम् (निपात)

• उश्मसि: we wish; we desire
• उश्मसि: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वश्/उश् (इच्छायाम्; RV ‘to wish/desire’)

• कर्तवे: to do; in order to make
• कर्तवे: Sampradāna/Prayojana
• Type: Verbal noun (infinitive)
• Root: √कृ (करणे) + तुमुन् (infinitive)

• करत्: let him do; may he make
• करत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √कृ (करणे)

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)