Rig Veda 10.61.6: Mandala 10, Sukta 61, Mantra 6

Sukta 10.61

Rishi: Same hymn complex (10.61).

Devata: Cosmogonic generative forces implied (Father/Young one as paired principles); not a direct devotional address.

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

मध्या यत्कर्त्वमभवदभीके कामं कृण्वाने पितरि युवत्याम् । मनानग्रेतो जहतुर्वियन्ता सानौ निषिक्तं सुकृतस्य योनौ ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.61.6

Transliteration

madhyā́ yát kartvám ábhavad abhī́ke kā́maṃ kṛṇvāné pitári yuvatýām | manānágreto jahatúr viyántā sānāú níṣiktaṃ sukṛtásya yónau ||

Translation

Apabila di tengah, di tempat yang dekat dan batin, perbuatan itu berlaku—keinginan membentuk dirinya dalam Sang Bapa dan yang muda—maka, dengan niat dalam fikiran, mereka melepaskan benih penciptaan, lalu berpisah; ia dicurahkan di puncak, ke dalam rahim yang terbina elok, ke yoni susunan yang benar.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मध्याः: of the middle (waist/center)
• मध्याः: Adhikaraṇa (सम्बन्ध-आधारः/स्थाने-सम्बन्धः)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)

• यत्: which; that
• यत्: Karma (यत् = ‘that (act/thing)’ as object of अभवत्)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• कर्त्वम्: deed; act; doing
• कर्त्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कर्त्व (प्रातिपदिक; भाव/कर्म-नाम)

• अभवत्: became; came to be
• अभवत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• अभीके: in nearness; close by
• अभीके: Adhikaraṇa
• Type: Noun/Adjective (locative used adverbially)
• Root: अभीक (प्रातिपदिक)

• कामम्: desire; love
• कामम्: Karma
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)

• कृण्वाने: while making; doing
• कृण्वाने: Adhikaraṇa (काल/अवस्था)
• Type: Verb (participle)
• Root: कृ (धातु)

• पितरि: in/with the father
• पितरि: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• युवत्याम्: in/with the young woman
• युवत्याम्: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: युवती (प्रातिपदिक)

• मनान: mentally; with intent
• मनान: Karaṇa (भाव-करणम्: ‘with the mind/mentally’)
• Type: Indeclinable/Adverbial (Vedic)
• Root: मन (धातु) / मनस् (प्रातिपदिक) — Vedic form

• अग्रेतः: from the front; forward
• अग्रेतः: Adhikaraṇa (दिशा/देश)
• Type: Indeclinable (adverb)
• Root: अग्र (प्रातिपदिक) + इतस् (अव्यय-प्रत्ययः) / Vedic adverbial

• जहतुः: the two left/abandoned
• जहतुः: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हा (धातु)

• वियन्ता: the two who separate/hold apart
• वियन्ता: Kartā
• Type: Noun (agent) / participial
• Root: वि + यम् (धातु) / यन्तृ (agent-noun) — Vedic

• सानौ: on the ridge/summit
• सानौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सानु (प्रातिपदिक)

• निषिक्तम्: poured; poured down; deposited
• निषिक्तम्: Karma (that which is poured/placed)
• Type: Participle
• Root: नि + सिच् (धातु)

• सुकृतस्य: of the well-done (merit/good deed)
• सुकृतस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सु + कृत (प्रातिपदिक)

• योनौ: in the womb; in the source/place of origin
• योनौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: योनि (प्रातिपदिक)