Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

इन्द्रजितः कर्माननुष्ठानात् उत्थाय हनूमन्तं प्रति प्रस्थानम् / Indrajit Abandons the Unfinished Rite and Moves Against Hanuman

शितशूलधराश्शूलैरसिभिश्चासिपाणयः ।शक्तिहस्ताश्चभिश्शक्तिपट्टसै: पट्टसायुधाः ।।6.86.21।।परिघैश्चगदाभिश्चकुन्तैश्चशुभदर्शनैः ।शतशश्चशतघ्नीभिरायसैरपिमुद्गरैः ।।6.86.22।।घोरैःपरशुभिश्चैवभिदनिपालैश्चराक्षसाः ।मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्चतलैरशनिसन्निभैः ।।6.86.23।।अभिजघ्नुःसमासाद्यसमन्तात्पर्वतोपमम् ।तेषामपि च सङ्ग्रुद्धश्चकारकदनंमहत् ।।6.86.24।।

ghoraiḥ paraśubhiś caiva bhindipālaiś ca rākṣasāḥ |

muṣṭibhir vajrakalpaiś ca talair aśanisannibhaiḥ ||

Para raksasa itu juga menghentam dengan kapak yang menggerunkan dan bhindipāla, bahkan dengan tumbukan penumbuk seperti vajra, serta tamparan yang laksana halilintar.

सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
कपिश्रेष्ठम्the best of monkeys
कपिश्रेष्ठम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकपि + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: कपीनां श्रेष्ठः
अचलोपमम्like a mountain
अचलोपमम्:
कर्म (Karma/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअचल + उपम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान-तत्पुरुष: अचलस्य उपमः = mountain-like; कपिश्रेष्ठम् इति विशेषण
इन्द्रजित्Indrajit
इन्द्रजित्:
कर्ता (Karta/Subject apposition)
TypeNoun
Rootइन्द्रजित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इति समानाधिकरण
सूदमाणम्slaying/crushing
सूदमाणम्:
कर्म (Karma/Object qualifier)
TypeVerb
Rootसूद् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present middle participle), आत्मनेपदी; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कपिश्रेष्ठम् इति विशेषण
असन्त्रस्तम्unafraid
असन्त्रस्तम्:
कर्म (Karma/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअ + सन्त्रस्त (प्रातिपदिक/कृदन्ताधारित)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नञ्-समास: न सन्त्रस्तः = unafraid; कपिश्रेष्ठम् इति विशेषण
अमित्रान्enemies
अमित्रान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
पवनात्मजम्the son of the Wind
पवनात्मजम्:
कर्म (Karma/Object apposition)
TypeNoun
Rootपवन + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कपिश्रेष्ठम् इति समानाधिकरण

Between the skilful Rakshasas armed with sharp tridents, swords, javelins in hand, with spears in hand, bright iron bars glowing like fire, with iron axes, dreadful hammers, Bhindi palas and Hanuman, with thunderbolt like fists that descended like lightning, and slaps which descended like mountains, a huge skillful war took place.

R
Rākṣasas

FAQs

It highlights how krodha (wrath) intensifies violence; the Ramayana repeatedly contrasts such rage-driven force with dharmic self-restraint and disciplined courage.

The rākṣasas press the attack with both weapons and bare-handed blows, emphasizing the ferocity of the encounter.

Endurance (titikṣā) is indirectly emphasized in the one who withstands such blows—preparing the reader for Hanumān’s steadfastness.