Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

निकुम्भवधः — The Slaying of Nikumbha

Hanuman’s Duel

स्थिरेतस्योरसिव्यूढेपरिघश्शतधाकृतः ।।।।विकीर्यमाणस्सहसाउल्काशतमिवाम्बरे ।

sthire tasyorasi vyūḍhe parighaḥ śatadhā kṛtaḥ |

vikīryamāṇaḥ sahasā ulkā-śatam ivāmbare ||

Tatkala parigha itu menyentuh dada yang luas dan teguh miliknya, ia pun pecah menjadi seratus serpihan, berhamburan seketika bagaikan seratus meteor di angkasa.

saḥhe (Hanuman)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
tuhowever
tu:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविशेष/विरोध-निपातः
tenaby that
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम
prahāreṇaby the blow
prahāreṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootprahāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
vicacālashook/staggered
vicacāla:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcal (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; वि-उपसर्गः
mahā-kapiḥthe great monkey
mahā-kapiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + kapi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘great monkey’
parigheṇaby the club
parigheṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootparigha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
samādhūtaḥviolently shaken
samādhūtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsam-ā-dhū (धातु; क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘violently shaken’
yathāas
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्ययम्
bhūmi-calein an earthquake
bhūmi-cale:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi + cala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘in an earthquake’ (earth-shaking)
acalaḥa mountain
acalaḥ:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootacala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘mountain’

The great Vanara did not move and remained steady like a mountain in an earthquake with the iron club touching him.

H
Hanumān
P
parigha (iron club)
A
ambara (sky)
U
ulkā (meteors)

FAQs

Dharma is portrayed as an inner strength that cannot be broken by external force; when one stands for a righteous cause, aggression may recoil upon itself.

Nikumbha’s weapon fails dramatically: the club breaks apart upon contact with Hanumān’s chest.

Hanumān’s invincibility in service (sevā-niṣṭhā): his steadfast dedication to Rāma manifests as unshakable strength.