Previous Verse
Next Verse

Shloka 87

अतिकायवधः

The Slaying of Atikāya

आग्नेयेनाभिसंयुक्तंदृष्टवाबाणंनिशाचरः ।।।।उत्ससर्जतदाबाणंदीप्तंसूर्यास्त्रयोजितम् ।

āgneyenābhisaṃyuktaṃ dṛṣṭvā bāṇaṃ niśācaraḥ | utsasarja tadā bāṇaṃ dīptaṃ sūryāstrayojitam ||

Melihat anak panah yang dipadukan dengan senjata api itu, sang raksasa pengembara malam pun melepaskan anak panah yang menyala, dipasangkan dengan Surya-astra.

āgneyenawith the Agni-weapon
āgneyena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootāgneya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (bāṇa-viśeṣaṇa), तृतीया, एकवचन; ‘with Agni-weapon’ (instrumental)
abhisaṃyuktamjoined/charged
abhisaṃyuktam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootyuj (धातु) + abhi+sam- (उपसर्ग) + kta (क्त)
Formकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं (qualifies bāṇam)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having seen’
bāṇamthe arrow
bāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
niśācaraḥthe night-ranger (rākṣasa)
niśācaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniśācara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (niśāyāṃ caraḥ)
utsasarjareleased
utsasarja:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु) + ut- (उपसर्ग)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
bāṇaman arrow
bāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
dīptamglowing
dīptam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdīp (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं (qualifies bāṇam)
sūryāstra-yojitamcharged with the Sun-missile
sūryāstra-yojitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsūryāstra (प्रातिपदिक) + yuj (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त-समासान्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (sūryasya astram) + ‘yojita’ = ‘charged with the Sun-weapon’

The night ranger, seeing the missile charged with fire god coming towards him, released the glowing arrow charged with the power of Sun god.

A
Atikāya (implied as the niśācara in context)
L
Lakṣmaṇa (implied opponent in context)
A
Agni (fire-god)
S
Sūrya (Sun-god)
Ā
āgneyāstra

FAQs

It illustrates the escalation logic within yuddha-dharma: warriors respond proportionately with comparable force, keeping the contest within the accepted framework of astra-combat.

The rākṣasa, observing an incoming fire-charged arrow, responds by firing a sun-charged arrow.

Alertness and tactical competence: quick recognition of the opponent’s weapon-charge and immediate counteraction.