HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 178
Previous Verse
Next Verse

Shloka 178

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

प्रहर्षमीयुर्भवश्चवानराःप्रबुद्धपद्मप्रतिमैरिवाननैः ।अपूजयन् राघवमिष्टभागिनंहतेरिसौभीमबलेदुरासदम् ।।।।

praharṣam īyur bahavaś ca vānarāḥ prabuddha-padma-pratimair ivānanaiḥ |

apūjayan rāghavam iṣṭa-bhāginaṃ hate ripau bhīma-bale durāsade ||

Para Vānara pun bersorak gembira, wajah mereka bagaikan teratai yang mekar sepenuhnya; kerana musuh yang dahsyat, berkekuatan menggerunkan dan sukar didekati itu telah ditewaskan, mereka memuliakan Rāghava sebagai pemberi tercapainya yang dicintai.

praharṣamjoy, exhilaration
praharṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpraharṣa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (Masculine/पुंलिङ्ग), Dvitīyā vibhakti (Accusative/द्वितीया), Ekavacana (Singular/एकवचन)
īyuḥwent/attained (felt)
īyuḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rooti (धातु)
FormLuṅ-lakāra (Aorist/लुङ्), Prathama-puruṣa (3rd person/प्रथमपुरुष), Bahuvacana (Plural/बहुवचन)
bhavaḥBhava (Śiva)
bhavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (Nominative/प्रथमा), Ekavacana
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (Conjunction/समुच्चय-निपात)
vānarāḥthe monkeys (Vānaras)
vānarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā, Bahuvacana
prabuddha-padma-pratimaiḥwith (faces) like blossomed lotuses
prabuddha-padma-pratimaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootprabuddha (कृदन्त, √budh) + padma (प्रातिपदिक) + pratima (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga/napuṃsaka-sādhāraṇa (agreeing with ānanaiḥ), Tṛtīyā (Instrumental/तृतीया), Bahuvacana; Samāsa: padma-pratima = 'lotus-like' (षष्ठी/तत्पुरुष), prabuddha-padma-pratima = 'like a blossomed lotus'
ivalike, as if
iva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormUpamā-avyaya (Simile particle/उपमा-अव्यय)
ānanaiḥwith faces
ānanaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootānana (प्रातिपदिक)
FormNapuṃsaka (Neuter/नपुंसकलिङ्ग), Tṛtīyā (Instrumental), Bahuvacana
apūjayanthey worshipped/honoured
apūjayan:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpūj (धातु)
FormLaṅ-lakāra (Imperfect/Past/लङ्), Prathama-puruṣa, Bahuvacana; parasmaipada
rāghavamRāghava (Rāma)
rāghavam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
iṣṭa-bhāginamthe recipient of the desired share (of worship/offerings)
iṣṭa-bhāginam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootiṣṭa (कृदन्त, √iṣ) + bhāgin (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; Samāsa: iṣṭa-bhāgin = 'having the desired share' (तत्पुरुष) qualifying rāghavam
hatewhen (he was) slain
hate:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Roothan (धातु)
FormKta-pratyaya past participle (क्त), Locative singular (Saptamī/सप्तमी) used as locative absolute with ripau; Puṃliṅga, Saptamī, Ekavacana
ripauin/when the enemy (was)
ripau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootripu (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī (Locative/सप्तमी), Ekavacana; with hate = locative absolute
bhīma-bale(in the enemy) of terrible strength
bhīma-bale:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक) + bala (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Saptamī, Ekavacana; Samāsa: bhīma-bala = 'terrible strength' (कर्मधारय), here locative qualifying ripau (enemy of terrible strength)
durāsadamhard to assail/approach
durāsadam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdur- (उपसर्ग/प्रत्यय) + āsada (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; adjective qualifying rāghavam (or as epithet: 'hard to assail')

Many Vanaras, with their faces resembling full blown lotuses joyfully laughed and worshipped Rama for getting rid of an enemy of terrific strength.

R
Rāma (Rāghava)
V
Vānaras
K
Kumbhakarṇa (implied as the slain enemy)

FAQs

Dharma includes recognizing and honoring righteous leadership. The Vānaras respond with gratitude because the removal of a violent threat protects the community and its moral aims.

The Vānara forces celebrate and offer reverence to Rāma after the defeat of the powerful Kumbhakarṇa.

Rāma’s protective kingship ideal: he becomes ‘iṣṭa-bhāgin’—a benefactor who secures the welfare and rightful hopes of his allies.