HomeRamayanaYuddha KandaSarga 67Shloka 172
Previous Verse
Next Verse

Shloka 172

कुम्भकर्णवधः

The Slaying of Kumbhakarna

तद्रामबाणाभिहतंपपातरक्षःशिरःपर्वतसन्निकाशम् ।बभञ्जचर्यागृहगोपुराणिप्राकारमुच्चंतमपातयच्च ।।।।

tad rāmabāṇābhihataṃ papāta rakṣaḥśiraḥ parvatasannikāśam |

babhañja ca ryāgṛhagopurāṇi prākāram uccaṃ tam apātayac ca ||

Dipukul oleh anak panah Rāma, kepala rākṣasa itu—besar laksana gunung—pun rebah jatuh; ketika menghempas, ia meremukkan rumah-rumah dan pintu gerbang yang tinggi, serta meruntuhkan juga benteng yang menjulang itu.

तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र ‘रक्षःशिरः’ इत्यस्य अनुवाचक (correlative)
राम-बाण-अभिहतम्struck by Rama's arrow
राम-बाण-अभिहतम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootrāma + bāṇa + abhihata (कृदन्त-प्रातिपदिक; √han with abhi-)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘अभिहत’ = struck; समासः—रामस्य बाणेन अभिहतम् (तृतीया-तत्पुरुष)
पपातfell
पपात:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√pat (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
रक्षः-शिरःthe rakshasa's head
रक्षः-शिरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrakṣas + śiras (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—रक्षसः शिरः (षष्ठी-तत्पुरुष)
पर्वत-सन्निकाशम्like a mountain
पर्वत-सन्निकाशम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootparvata + sannikāśa (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; समासः—पर्वतस्य सन्निकाशम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
बभञ्जbroke/demolished
बभञ्ज:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhañj (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
चर्या-गृह-गोपुराणिhouses and gateways/towers
चर्या-गृह-गोपुराणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcaryā + gṛha + gopura (प्रातिपदिक-समूह)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; समासः—गृहाणि च गोपुराणि च (द्वन्द्व)
प्राकारम्rampart/wall
प्राकारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprākāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उच्चम्tall
उच्चम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootucca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘प्राकारम्’ इत्यस्य विशेषण
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘प्राकारम्’ इत्यस्य पुनरुक्त-निर्देश
अपातयत्caused to fall / knocked down
अपातयत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootapa + √pat (धातु; causative)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)

Killed by Rama's arrow, that head of the Rakshasa, which was like a mountain had demolished the walls and houses and peaks of buildings.

R
Rāma
R
rākṣasa

FAQs

It highlights that adharma, even when it appears massive and terrifying, collapses when confronted by righteous force; Rāma’s action represents disciplined, duty-bound warfare undertaken to restore moral order.

Satya functions as the grounding of Rāma’s cause and conduct; the verse portrays the tangible consequence of truth-aligned action—falsehood and violent arrogance lose their support and literally ‘fall’ along with their defenses.