Previous Verse

Shloka 39

अकम्पनवधः — The Slaying of Akampana

Hanuman’s rout of the Rakshasa host

अपूजयन्देवगणास्तदाकपिंस्वयंचरामोऽतिबलश्चलक्ष्मणः ।तथैवसुग्रीवमुखाःप्लवङ्गमाविभीषणश्चैवमहाबलस्तथा ।।6.56.39।।

apūjayan deva-gaṇās tadā kapiṃ svayaṃ ca rāmo ’tibalaś ca lakṣmaṇaḥ |

tathaiva sugrīva-mukhāḥ plavaṅgamā vibhīṣaṇaś caiva mahā-balas tathā ||6.56.39||

Pada saat itu para dewa memuliakan wira kera agung itu; Rāma sendiri bersama Lakṣmaṇa yang perkasa turut memuji; demikian juga Sugrīva dan para pemimpin Vānara, serta Vibhīṣaṇa yang amat kuat, semuanya menyanjung Hanumān.

अपूजयन्honoured
अपूजयन्:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Root√पूज् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
देवगणाःhosts of gods
देवगणाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootदेव + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: ‘देवानां गणाः’
तदाthen
तदा:
क्रियाविशेषण (temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
कपिम्the monkey (Hanuman)
कपिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वयम्personally
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मनः/स्वतः (by oneself)
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अतिबलःvery strong
अतिबलः:
कर्ता-विशेषण (appositive epithet)
TypeAdjective
Rootअति + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘अतिशयेन बलवान्’
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चय (so/likewise)
एवindeed
एव:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed)
सुग्रीवमुखाःthose led by Sugriva
सुग्रीवमुखाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुग्रीव + मुख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहि: ‘सुग्रीवः मुखं येषाम्’ (those whose leader is Sugriva)
प्लवङ्गमाःmonkeys
प्लवङ्गमाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्लवङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विभीषणःVibhishana
विभीषणः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविभीषण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवalso/indeed
एव:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
महाबलःmighty
महाबलः:
कर्ता-विशेषण (adjective of subject)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: ‘महान् बलवान्’
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/प्रकार (so/likewise)

Having observed that Vanaras are fallen under the sway of Akampana and under the sway of death, mighty Hanuman approached Akampana.

H
Hanumān
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sugrīva
P
Plavaṅgamas (Vānara leaders)
V
Vibhīṣaṇa

FAQs

Dharma honours truthfully earned merit: when leaders (Rāma, Sugrīva, Vibhīṣaṇa) openly praise virtue and service, they establish satya-based standards for the whole community.

After Hanumān’s decisive contribution, gods and leaders on the righteous side publicly honour him, closing the sarga with acclaim.

Sevā (selfless service) validated by satya (truthful recognition) from the highest authorities.