Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

अकम्पनवधः — The Slaying of Akampana

Hanuman’s rout of the Rakshasa host

तमन्तकमिवक्रुद्धंसद्रुमंप्राणहारिणम् ।हनूमन्तमभिप्रेक्ष्यराक्षसाविप्रदुद्रुवुः ।।6.56.24।।

tam antakam iva kruddhaṃ sa-drumaṃ prāṇahāriṇam |

hanumantam abhiprekṣya rākṣasā vipradudruvuḥ ||6.56.24||

Melihat Hanumān—murka bagaikan Maut sendiri, mengangkat sebatang pohon besar yang meragut nyawa—para Rākṣasa pun lari bertempiaran dalam panik.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; हनूमन्तम् इति निर्देश
अन्तकम्Death (Yama)
अन्तकम्:
Upamāna (उपमान)
TypeNoun
Rootअन्तक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपमान
इवlike
इव:
Upamādyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय, उपमावाचक
क्रुद्धम्angry
क्रुद्धम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (PPP) from √क्रुध्; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् तम् (हनूमन्तम्)
सद्रुमम्bearing a tree
सद्रुमम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसद्रुम (प्रातिपदिक: स + द्रुम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ('with a tree'); विशेषणम् तम्
प्राणहारिणम्life-taking
प्राणहारिणम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootप्राणहारिन् (प्रातिपदिक: प्राण + हारिन्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ('life-stealing'); विशेषणम् तम्
हनूमन्तम्Hanumān
हनूमन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अभिप्रेक्ष्यseeing
अभिप्रेक्ष्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअभि+प्र+ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); उपसर्ग: अभि+प्र-; धातु: ईक्ष्; अर्थे: 'having looked at/seeing'
राक्षसाःthe rākṣasas
राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
विप्रदुद्रुवुःfled in panic
विप्रदुद्रुवुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; उपसर्ग: वि+प्र-; अर्थे: 'fled away'

Hanuman, enraged like the spirit of death, took their life (Rakshasas) armed with trees and on seeing him the Rakshasas took to their heels.

H
Hanumān
R
Rākṣasas
A
Antaka (Death)

FAQs

Adharma generates fear when confronted by righteous force; the verse frames moral consequence—those who choose violence and injustice eventually meet overpowering resistance.

Hanumān’s terrifying advance with a tree-weapon breaks the Rākṣasa ranks, causing them to scatter.

Awe-inspiring courage and protective ferocity—power that deters further wrongdoing.