Shloka 37

माययासम्वृतस्तत्रमोहयन्राघवौयुधि ।अदृश्यस्सर्वभूतानांकूटयोधीनिशाचरः ।।।।बबन्धशरबन्धेनभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।

māyayā saṃvṛtas tatra mohayan rāghavau yudhi |

adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ kūṭayodhī niśācaraḥ ||

babandha śarabandhena bhrātarau rāmalakṣmaṇau ||

Di sana, terselubung oleh māyā, ia memperdaya kedua-dua Rāghava di medan laga; sebagai pengembara malam yang licik, tidak kelihatan bagi segala makhluk, ia mengikat dua bersaudara Rāma dan Lakṣmaṇa dengan ikatan panah yang bertaut seperti jaring.

māyayāby magic
māyayā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, तृतीया, एकवचनम्
saṃvṛtaḥcovered / concealed
saṃvṛtaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-√vṛ (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः, पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् — निशाचरस्य विशेषणम्
tatrathere
tatra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम्
mohayandeluding
mohayan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√muh (धातु) + शतृ (वर्तमान कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्तः (present active participle), पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् — कर्तरि; ‘deluding’
rāghavauthe two Raghavas (Rama and Lakshmana)
rāghavau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्विवचनम् (dual), द्वितीया-विभक्तिः (accusative)
yudhiin battle
yudhi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyudh (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम् (युध्), सप्तमी, एकवचनम्
adṛśyaḥinvisible
adṛśyaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Roota-dṛśya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् — निशाचरस्य विशेषणम्
sarvabhūtānāmof all beings
sarvabhūtānām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarva-bhūta (प्रातिपदिक)
Formसमासः: कर्मधारय/तत्पुरुषभावः ‘सर्वाणि भूतानि’; षष्ठी-विभक्तिः (genitive), बहुवचनम् (plural)
kūṭayodhīfighting deceitfully / covert warrior
kūṭayodhī:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootkūṭa-yodhin (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः ‘कूटेन (छलेन) योधी’ (one who fights by deceit); पुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम् — निशाचरस्य विशेषणम्
niśācaraḥthe night-ranger (rakshasa)
niśācaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootniśācara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा, एकवचनम्
babandhabound
babandha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bandh (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
śarabandhenawith a net/bond of arrows
śarabandhena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśara-bandha (प्रातिपदिक)
Formसमासः: तत्पुरुषः ‘शराणां बन्धः’ (bond/net of arrows); पुंलिङ्गम्, तृतीया, एकवचनम्
bhrātarauthe two brothers
bhrātarau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया, द्विवचनम्
rāmalakṣmaṇauRama and Lakshmana
rāmalakṣmaṇau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrāma + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formसमासः: द्वन्द्वः (इतरेतर-द्वन्द्व) ‘रामश्च लक्ष्मणश्च’; पुंलिङ्गम्, द्वितीया, द्विवचनम्

In that pitch darkness, which was difficult even to move, the Rakshasas overcome by anger and lost senses were wandering devouring the monkeys.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
N
Niśācara (Indrajit/Rāvaṇi)
M
Māyā

FAQs

Dharma values openness and fairness; the ‘kūṭayodhī’ (treacherous fighter) represents adharma—victory sought through delusion rather than honorable engagement.

Indrajit uses māyā to become unseen, confuses the brothers in combat, and binds them with an arrow-net.

The brothers’ commitment to dharma is emphasized indirectly: even when bound by deceit, they remain the righteous center around which the moral narrative turns.