Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

सुवेलारोहणं रावण-सुग्रीव-नियुद्धम्

Ascent of Suvela and the Ravana–Sugriva Duel

स्थित्वामुहूर्तंतत्रैवदिशोदशविलोकयन् ।त्रिकूटशिखरेरम्येनिर्मितांविश्वकर्मणा ।।।।ददर्शलङ्कांसुन्यस्तांरम्यकाननशोभिताम् ।

sthitvā muhūrtaṃ tatraiva diśo daśa vilokayan |

trikūṭaśikhare ramye nirmitāṃ viśvakarmaṇā ||

dadarśa laṅkāṃ sunyastāṃ ramyakānanaśobhitām ||

Setelah berhenti seketika di situ dan memandang ke sepuluh penjuru, Rāma melihat Laṅkā—dibina oleh Viśvakarman di puncak Trikūṭa yang indah—kukuh bertahan dan dihiasi rimba yang mempesona.

स्थित्वाhaving stood
स्थित्वा:
Kriya (क्रिया-अनुबंध)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) → स्थित्वा (क्त्वा)
Formअव्यय-कृदन्त (क्त्वान्त), पूर्वकालिक-क्रिया (having stood)
मुहूर्तम्for a moment
मुहूर्तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुहूर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालवाचक
तत्रthere
तत्र:
Desha (देश)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
दिशःdirections
दिशः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
दशten
दश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; विशेषण (दिशः)
विलोकयन्observing
विलोकयन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि-लोक् (धातु) → विलोकयत् (शतृ)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि; समकालिक-क्रिया (while observing)
त्रिकूटशिखरेon the peak of Trikuta
त्रिकूटशिखरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रिकूट + शिखर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; समासः तत्पुरुष (त्रिकूटस्य शिखरम्)
रम्येcharming
रम्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण (शिखरे)
निर्मिताम्constructed
निर्मिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्मा/नि+मि (धातु) → निर्मित (क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); विशेषण (लङ्काम्)
विश्वकर्मणाby Vishvakarman
विश्वकर्मणा:
Kartr-karana (कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/कर्तृ-करण), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
लङ्काम्Lanka
लङ्काम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
सुन्यस्ताम्well-founded/firmly set
सुन्यस्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसु + न्यस्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; सु-उपसर्ग; नि+अस्/न्यस् धातु, क्त (well-placed/firmly set)
रम्यकाननशोभिताम्adorned with lovely groves
रम्यकाननशोभिताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootरम्य + कानन + शोभित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण; समासः तत्पुरुष (रम्यैः काननैः शोभिता); शोभ् धातु, क्त

Both of them resembled a tiger and lion affected by pride, connecting to each other through their shoulders like Lordly elephants, hitting and hurting one another holding one another fell down at once simultaneously.

R
Rāma
L
Laṅkā
T
Trikūṭa
V
Viśvakarman

FAQs

Dharma here is disciplined, mindful action: before engaging in a righteous campaign, Rāma first observes and understands the terrain, showing restraint and strategic clarity rather than rashness.

Rāma pauses and surveys Laṅkā from vantage, noting its strong construction on Trikūṭa and its natural beauty—setting the scene before the ensuing battle actions.

Rāma’s steadiness and prudence (dhairya, viveka): he assesses conditions carefully even in wartime.