HomeRamayanaYuddha KandaSarga 4Shloka 59

Shloka 59

काराग्रैश्चरणाग्रैश्च वानरै रुत्थितं रजः ।भीममन्तर्दधे लोकं निवार्य सवितुः प्रभाम् ।।6.4.58।। पर्वतवनाकाशां दक्षिणां हरिवाहिनी ।छादयन्ती ययौ भीमा द्यामिवाम्बुदसन्ततिः ।।6.4.59।।

karāgraiś caraṇāgraiś ca vānarair utthitaṃ rajaḥ | bhīmam antardadhe lokaṃ nivārya savituḥ prabhām | parvata-vana-ākāśāṃ dakṣiṇāṃ harivāhinī | chādayantī yayau bhīmā dyām ivāmbuda-santatiḥ ||

Debu yang terangkat oleh tangan dan kaki para vānara menjadi menakutkan, menutupi dunia dan menghalang cahaya matahari. Maka pasukan vānara selatan yang perkasa mara, menyelimuti gunung, hutan dan langit—seperti awan yang berderet tanpa putus di angkasa.

sarāṃsilakes
sarāṃsi:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaras (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
vimala-ambhāṃsiclear waters
vimala-ambhāṃsi:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvimala (प्रातिपदिक) + ambhas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः ‘विमलानि अम्भांसि’ (clear waters)
druma-ākīrṇāncovered with trees
druma-ākīrṇān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdruma (प्रातिपदिक) + ākīrṇa (कृदन्त; ā√kṝ/कॄ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘parvatān’ विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘द्रुमैः आकीर्णान्’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
parvatānmountains
parvatān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
samānlevel/even
samān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘bhūmipradeśān’ विशेषणम्
bhūmi-pradeśāntracts of land
bhūmi-pradeśān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक) + pradeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘भूमेः प्रदेशान्’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
vanāniforests
vanāni:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
phalavantifruit-bearing
phalavanti:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootphalavat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘vanāni’ विशेषणम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
madhyenathrough the middle
madhyena:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootmadhya (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-प्रयोगेण अव्ययवत् (adverbial instrumental)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
samantātfrom all sides
samantāt:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantāt (अव्यय)
Formदिक्कालवाचक-अव्यय (from all sides)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
tiryaksideways
tiryak:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottiryak (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक (obliquely/sideways)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
athaḥbelow
athaḥ:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootathaḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अधोवाचक (below/under)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
samāviśatentered/pervaded
samāviśat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsamā√viś (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

The terrible dust risen up by the (stamping) legs and hands of the vanara troops spread all over is keeping off Sun's radiance as if creating fear.Alas, the frightening army of vanaras went spreading all over the mountains and forests like the spread of clouds over the sky.

V
Vānara army
S
Sun (Savitar)

FAQs

Righteous aims often require vast, coordinated effort; the verse magnifies the scale of dharmic action through natural imagery.

A repeated transmission describing the Vānara army’s march and the dust-cloud that obscures sunlight.

Collective valor and endurance—many allies bearing hardship together for a just cause.